تراکتورهای نیمقرنی در مزارع ایران
قاسم پیشهور، رئیس مجمع هماهنگی تشکلهای کشاورزی استان مازندران، از وضعیتی بحرانی در ناوگان ماشینآلات کشاورزی خبر میدهد. به گفته او، بسیاری از تراکتورها و کمباینهای فعال در مزارع کشور چنان فرسوده شدهاند که عمر برخی از آنها به ۵۰ یا حتی ۵۵ سال میرسد.
این ماشینآلات قدیمی، علیرغم تاکیدهای مکرر مسئولان بر توسعه مکانیزاسیون، همچنان ستون فقرات عملیات کشاورزی در بسیاری از مناطق هستند؛ تجهیزاتی که حالا بیش از آنکه کمککننده باشند، به دلیل نقص فنی و استهلاک زیاد، بار مالی بر دوش کشاورز میاندازند.
حلقه زنجیرهای هزینههای تولید
فرسودگی تجهیزات تنها به معنای خرابی قطعات نیست، بلکه مستقیماً بر هزینههای جاری اثر میگذارد. تراکتورهای قدیمی سوخت بسیار بیشتری نسبت به مدلهای جدید مصرف میکنند. در شرایطی که قیمت نهادهها، دستمزدها و انرژی صعودی است، مصرف بالای سوخت در ماشینآلات فرسوده، هزینه نهایی تولید را به شدت افزایش میدهد.
پیشه ور معتقد است ادامه فعالیت با این ناوگان فرسوده، راندمان عملیات کشاورزی را به شدت کاهش داده و در نهایت باعث میشود کشاورز برای تولید همان مقدار محصول، هزینه بیشتری پرداخت کند.
امنیت غذایی در گرو نوسازی ناوگان
جایگزینی ماشینآلات فرسوده دیگر یک انتخاب رفاهی نیست، بلکه بخشی از استراتژی امنیت غذایی کشور است. وقتی کمباینها و تراکتورها قدیمی میشوند، احتمال هدررفت محصول هنگام برداشت بالا میرود. تجهیزات کشاورزی صرفاً ابزاری برای یک واحد تولیدی نیستند، بلکه ابزاری برای جلوگیری از ضایعات ملی و تضمین میزان برداشت محصول در سطح کل کشور محسوب میشوند.
پیامدهای مستقیم استفاده از ناوگان قدیمی عبارتند از:
- افزایش چشمگیر مصرف سوخت
- کاهش راندمان در عملیات برداشت و کاشت
- رشد نرخ ضایعات محصولات کشاورزی
- بالا رفتن هزینه نهایی تولید به دلیل استهلاک زیاد
