توقف اجرای تحریمهای واشنگتن در خاک چین
وزارت بازرگانی چین روز شنه ۲ مه ۲۰۲۶ با صدور دستوری رسمی اعلام کرد تحریمهای ایالات متحده علیه پنج شرکت چینی نباید در این کشور به رسمیت شناخته یا اجرا شوند. آمریکا این مجموعهها را به دلیل مشارکت در معاملات نفتی با ایران در فهرست تحریمهای خود قرار داده و اقداماتی نظیر مسدودسازی داراییها و ممنوعیت تراکنشهای مالی را علیه آنها اعمال کرده بود.
شرکتهای هدف این دستور مسدودکننده عبارتاند از:
- پتروشیمی هنگلی (دالیان)
- پتروشیمی شاندونگ شوگوانگ لوچینگ
- گروه پتروشیمی شاندونگ جینچنگ
- گروه شیمیایی هبی شینهای
- شرکت شیمیایی شاندونگ شنگشینگ
تقابل پکن با «اعمال فراسرزمینی» قوانین آمریکا
پکن اقدامات واشنگتن را مصداق «اعمال فراسرزمینی» قوانین آمریکا میداند و معتقد است این رویکرد با حقوق بینالملل و هنجارهای روابط بینالملل در تضاد است. وزارت بازرگانی چین تأکید کرد تحریمهای آمریکا عملاً فعالیتهای عادی اقتصادی و تجاری شرکتهای چینی با کشورهای ثالث را محدود میکند.
دولت چین این دستور را بر اساس قوانین داخلی برای مقابله با مداخلات خارجی صادر کرده است. هدف اصلی پکن از این اقدام، حفاظت از حاکمیت ملی، امنیت و منافع توسعهای کشور و همچنین صیانت از حقوق مشروع شهروندان و شرکتهای چینی در برابر فشارهای خارجی است.
نقش پالایشگاههای «تیپات» و اهمیت این تصمیم
گزارشهای دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) نشان میدهد پالایشگاههای مستقل چینی که به «تیپات» معروف هستند، نقش کلیدی در خرید و پالایش نفت ایران ایفا میکنند. واشنگتن در سالهای اخیر تلاش کرد با اعمال تحریمهای هدفمند، این زنجیره را متوقف کند.
نکته حائز اهمیت در این پرونده، استفاده رسمی پکن از سازوکار «دستور مسدودکننده» است. این نخستین بار است که چین برای مقابله مستقیم با تحریمهای مشخص آمریکا در پرونده ایران، از این ابزار قانونی استفاده میکند تا مانع از نفوذ قوانین آمریکا در بازار داخلی خود شود.