پایش کیفیت هوا در اصفهان و حومه
بررسی دادههای ایستگاههای پایش نشان میدهد کیفیت هوای کلانشهر اصفهان با عدد ۸۸ در وضعیت قابل قبول قرار دارد. با این حال، توزیع آلایندهها در مناطق مختلف یکسان نیست؛ برای نمونه، شاخص AQI در خمینیشهر به عدد ۱۰۶ رسیده که وضعیت هوا را در محدوده نارنجی یا «ناسالم برای گروههای حساس» قرار میدهد. در همین حال، ایستگاه پایش شهرستان دولتآباد در وضعیت آفلاین قرار دارد و دادهای از آن ثبت نشده است.
توصیههای بهداشتی برای شهروندان
با توجه به نوسانات کیفیت هوا، گروههایی که سیستم تنفسی یا قلبی حساسی دارند باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. توصیه میشود افراد زیر از حضور طولانی در فضای باز خودداری کنند:
- سالمندان و کودکان
- بیماران قلبی-ریوی و مبتلایان به آسم یا آلرژی
- زنان باردار
کارشناسان بهداشت برای کاهش اثرات آلایندهها، استفاده از ماسکهای N95، تهویه مناسب محیطهای بسته و بهکارگیری دستگاههای تصفیه هوا را ضروری میدانند.
ریشههای بحران آلودگی در اصفهان
آلودگی هوا در اصفهان صرفاً یک پدیده گذرا نیست، بلکه ریشه در چالشهای محیطزیستی عمیق دارد. دادهها نشان میدهد حدود ۷۶ درصد از آلودگی این شهر ناشی از منابع متحرک و بهویژه خودروهاست. علاوه بر این، تخریب منابع طبیعی فشار را بر کیفیت هوا افزایش داده است. خشک شدن زایندهرود و تالاب گاوخونی باعث گسترش کانونهای گردوغبار شده و ذرات معلق را در محیط شهری افزایش داده است.
معیارهای سنجش شاخص کیفیت هوا (AQI)
شاخص AQI عددی بین ۰ تا ۵۰۰ است که غلظت آلایندههایی نظیر ذرات معلق (PM2.5 و PM10)، دیاکسید گوگرد، دیاکسید نیتروژن، ازن سطح زمین و مونوکسید کربن را میسنجد. دستهبندی این شاخص به شرح زیر است:
- ۰ تا ۵۰: پاک (سبز)
- ۵۱ تا ۱۰۰: سالم (زرد)
- ۱۰۱ تا ۱۵۰: ناسالم برای گروههای حساس (نارنجی)
- ۱۵۱ تا ۲۰۰: ناسالم برای عموم (قرمز)
- ۲۰۱ تا ۳۰۰: بسیار ناسالم (بنفش)
- بالای ۳۰۰: خطرناک (قهوهای)
راهکارهای کاهش آلایندگی
برای خروج از این وضعیت، کارشناسان بر اجرای دقیق قانون هوای پاک تاکید دارند. کنترل کیفیت سوخت، توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی برای کاهش تکیه بر خودروهای شخصی و مدیریت بهینه منابع طبیعی برای جلوگیری از ورود گردوغبار، از جمله اولویتهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت زیستمحیطی اصفهان است.