VO2 max؛ موتور محرک آمادگی جسمانی
بدن هنگام فعالیت شدید، به اکسیژن نیاز دارد. VO2 max دقیقاً همان مقدار حداکثری از اکسیژنی است که بدن میتواند در هر دقیقه جذب، منتقل و مصرف کند. این شاخص، مهمترین معیار برای سنجش آمادگی قلبیتنفسی است. هرچه این عدد بالاتر باشد، فرد در فعالیتهای استقامتی مانند پیادهروی سریع یا بالا رفتن از پلهها، دیرتر دچار تنگی نفس میشود و توان بدنی بیشتری دارد.
ارتباط آمادگی جسمانی با کاهش مرگومیر
دانشمندان برای درک اهمیت این عدد، تحقیقات گستردهای انجام دادهاند. یکی از برجستهترین این پژوهشها در نروژ و تحت عنوان مطالعه HUNT صورت گرفت. در این تحقیق، حدود ۳۷ هزار فرد سالم به مدت ۲۴ سال زیر نظر گرفته شدند تا تأثیر آمادگی قلبیتنفسی بر طول عمر و سلامت آنها بررسی شود.
نتایج این مطالعه نشان داد که آمادگی جسمانی تأثیری مستقیم بر کاهش ریسکهای مرگومیر دارد. یافتهها حاکی از آن است که هر افزایش یک واحد MET (واحد اندازهگیری شدت فعالیت) در آمادگی قلبیتنفسی، احتمال مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی را حدود ۲۱ درصد کاهش میدهد.
تفاوت میان وزن کم و فیت بودن
بسیاری تصور میکنند وزن پایین یا لاغری، به معنای سلامت کامل است، اما «سن تناسب اندام» لزوماً با عدد ترازو همخوانی ندارد. تفاوت میان یک فرد «لاغر» و یک فرد «فیت»، در ظرفیت سیستم قلبیتنفسی آنهاست.
- فردی ممکن است وزن طبیعی داشته باشد، اما به دلیل سبک زندگی نشسته و عدم ورزش، سن تناسب اندام بالایی داشته باشد و با پیمودن چند پله دچار تنگی نفس شود.
- در مقابل، فردی با وزن بیشتر که بهطور منظم تمرینات هوازی و پیادهروی انجام میدهد، احتمالاً ظرفیت قلبیتنفسی بالاتری دارد و بدن او از نظر فیزیولوژیک جوانتر عمل میکند.
در واقع، آنچه برای سلامت قلب اهمیت دارد، نه لزوماً عدد روی ترازو، بلکه توانایی بدن در مصرف بهینه اکسیژن و تحمل فعالیتهای بدنی است.