بحران در بازار اوراق قرضه و هشدارهای اقتصادی
بازدهی اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله ژاپن طی هفته جاری به مرز سه درصد رسید. این رقم بالاترین سطح در سه دهه اخیر است و نشان میدهد بازار نسبت به رویکردهای مالی دولت فعلی بدبین شده است. اقتصاددانان معتقدند این جهش قیمتی، نتیجه مستقیم نگرانیها از برنامههای هزینهبر تاکایچی برای تحریک اقتصاد است.
ژاپن پیش از این با حجم بالای بدهیهای دولتی دستوپنجه نرم میکرد. اکنون احتمال رویارویی دولت با بازار اوراق قرضه و فشار مالی ناشی از افزایش هزینهها، لرزه بر اندام تحلیلگران انداخته است. این وضعیت باعث شده تا محبوبیت نخستوزیر که پیشتر در برخی نظرسنجیها بالای ۵۰ درصد بود، روند نزولی بگیرد.
از پیروزی انتخاباتی تا رویای «دوران طلایی»
تاکایچی پس از انتخابات فوریه و کسب اکثریت دو سوم کرسیهای مجلس نمایندگان توسط حزب لیبرال دموکرات، برای مدتی به چهرهای تقریباً شکستناپذیر در فضای سیاسی ژاپن تبدیل شد. او با شعارهای جسورانه و وعده بازگرداندن کشور به «دوران طلایی»، توانست طیف گستردهای از جامعه را جذب کند. از جمله گروههای حامی او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- زنان و نسل جوان که به دنبال تغییرات ساختاری بودند.
- رأیدهندگانی که پیشتر به احزاب کوچک پوپولیست گرایش داشتند.
- طرفداران رشد اقتصادی سریع و مقابله قاطع با تورم.
راهکارهای کوتاهمدت یا اصلاحات بنیادین؟
دولت تاکایچی برای جلب رضایت عمومی، اقداماتی نظیر تعیین سقف قیمت بنزین و کاهش مالیات بر مصرف مواد غذایی را پیش برد. اما این اقدامات، اتفاقاً نقطه شروع تردیدها بود. مایکو ناکابایاشی، پژوهشگر علوم سیاسی دانشگاه «واسدا»، این سیاستها را صرفاً راهکارهایی کوتاهمدت میداند. او معتقد است مردم ژاپن پس از سالها رکود، به دنبال منافعی برای گذران زندگی روزمره هستند و این اقدامات لزوماً به معنای اصلاح ساختاری نیست.
تضاد میان سرعت تاکایچی و سنتهای سیاسی
گزارش «فایننشال تایمز» از شکاف عمیقی میان نخستوزیر و بدنه سنتی حزب لیبرال دموکرات خبر میدهد. مقامهای استانی حزب معتقدند رویکرد قانونگذاری تاکایچی بیش از حد سریع و تهاجمی است. این سبک مدیریتی با فرهنگ محتاطانه و کندِ سیاست در ژاپن در تضاد است. تاکایچی اکنون میان فشار بازار سرمایه از یک سو و مقاومتهای سنتی درونحزبی از سوی دیگر، گرفتار شده است.