شکاف عمیق میان تولید و مصرف گاز
سالهاست مصرف گاز در ایران از ظرفیتهای تولید و ملاحظات ملی فراتر رفته است. آمارهای رسمی نشان میدهد حدود ۲۲ درصد از انرژی تولیدی کشور در مصارف نهایی هدر میرود. این حجم از اتلاف انرژی باعث شده سیاستگذاران حوزه انرژی، نگاه خود را از تمرکز صرف بر افزایش تولید، به سمت مدیریت و بهینهسازی مصرف تغییر دهند.
برنامه هفتم توسعه در این زمینه اهداف مشخصی را دنبال میکند تا از اتلاف منابع جلوگیری شود. بر اساس تکالیف این برنامه، هدف نهایی بازگرداندن ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز در روز به چرخه ارزش است. دستیابی به این عدد تنها با تکیه بر دولت ممکن نیست و نیازمند سرمایهگذاری بخش خصوصی در طرحهای مدیریت مصرف است.
تأثیر مصرف خانگی بر صنعت و برق
بسیاری از مشترکان خانگی از تأثیر مصرف خود بر کل شبکه بیاطلاعند. واقعیت این است که میزان گازرسانی به بخشهای صنعتی و نیروگاههای برق، مستقیماً تابع میزان مصرف در بخش خانگی است. هرچه در روزهای اوج مصرف، خانهها کمتر گاز مصرف کنند، فضای بیشتری برای تأمین نیاز صنایع و جلوگیری از قطعی برق فراهم میشود.
تغییر استراتژیک در تعرفهها: از ۱۲ پله به ۴ پله
شرکت ملی گاز ایران برای اصلاح الگوی مصرف و تحقق عدالت در توزیع انرژی، نظام جدید تعرفهگذاری چهارپلهای را با تصویب هیات وزیران اجرایی کرد. در نظام قدیمی، تعرفهها بر اساس ۵ اقلیم آبوهوایی و ۱۲ پله مصرف تعیین میشد که پیچیدگیهای زیادی داشت.
در ساختار جدید، تغییرات کلیدی زیر اعمال شده است:
- کاهش تعداد پلههای مصرف از ۱۲ پله به ۴ پله.
- جایگزینی مدل اقلیمی با الگویی متناسب با میزان مصرف واقعی هر شهر.
- سادهسازی فرآیند تعرفهگذاری برای مشترکان.
- ایجاد انگیزه مالی برای مشترکان پرمصرف جهت کاهش استفاده از گاز.
این رویکرد جدید تلاش میکند تا مشترکانی که بیش از نیاز معمول مصرف میکنند، هزینه بیشتری بپردازند و در مقابل، مشترکان کممصرف از تعرفههای حمایتی بهرهمند شوند.