از تفریحات درباری تا زیست شهری
برخی تصاویر قدیمی، لایههای پنهان زندگی اشرافی و مردمی را در شهرهای مختلف ایران عیان میکند. در یکی از این مستندات بصری، دوستعلی خان معیرالممالک، نوه دختری ناصرالدین شاه، در حال ماهیگیری در رودخانه لار دیده میشود. این تصویر، تضاد میان جایگاه سیاسی و لحظات شخصی درباریان را به تصویر میکشد.
در کنار این عکسها، تصاویری از مردان شیرازی در نزدیکی آرامگاه سعدی ثبت شده است که بازتابدهنده فضای اجتماعی و کالبدی شهر شیراز در آن دوران است. این عکسها نشان میدهند که چگونه مکانهای تاریخی و طبیعی، نقاط تمرکز تجمع مردم در قرن گذشته بودهاند.
تغییرات اجتماعی در قاب آتلیهها
عکاسی آتلیهای در اواخر دوران قاجار، ابزاری برای ثبت وضعیت خانوادگی و تغییرات فرهنگی بود. در این آرشیو، عکسی از یک روحانی به همراه فرزندانش به چشم میخورد که ساختار خانواده و جایگاه روحانیت را در قالب یک عکس رسمی نمایش میدهد.
نکته جالب توجه در این مجموعه، تصویری از دختری جوان است که در حال اجرای یک حرکت ورزشی است. زمان ثبت این عکس را میتوان به اواخر دوره قاجار یا اوایل دوره پهلوی نسبت داد. این تصویر گویای نفوذ تدریجی مفاهیم ورزشی و تغییر در الگوی رفتاری زنان در دوران گذار است.
حضور کودکان در فضای سیاسی
سیاست در دوران قاجار، حتی برای کودکان خانواده سلطنتی نیز محیطی ملموس بود. در میان این تصاویر، عکسی از احمدشاه در دوران کودکی ثبت شده است. او در این تصویر به همراه برادر کوچکترش در مجلس شورای ملی حضور دارد؛ تصویری که حضور نمادین یا واقعی خانواده سلطنتی در نهادهای قانونگذاری آن زمان را مستند میکند.
- ثبت لحظات شخصی دوستعلی خان معیرالممالک در رودخانه لار.
- بررسی فضای اجتماعی شیراز در نزدیکی آرامگاه سعدی.
- مستندات بصری از خانوادههای روحانی و ورود ورزش به زندگی زنان.
- حضور احمدشاه و برادرش در فضای رسمی مجلس شورای ملی.