پرتاب دلار به بالای ۲۲۰ هزار تومان؛ چه کسی ماشه را کشید؟
دلار امروز در بازار آزاد رفتاری تهاجمی داشت و از رقم ۲۱۴ هزار تومان صبحگاه، به بالای ۲۲۰ هزار تومان رسید. بررسیها نشان میدهد این جهش قیمتها لزوماً نتیجه تقاضای واقعی نیست؛ چراکه واردکنندگان بهعنوان اصلیترین خریداران ارز، در نرخهای بالای ۲۰۰ هزار تومان خرید را متوقف کردهاند.
ریشههای این رشد را باید در پالسهای منفی منتشر شده جستوجو کرد. سخنان رئیس بانک مرکزی درباره «صفر شدن درآمد ارزی حاصل از نفت» و اظهارات جعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، مبنی بر «ناچار بودن دولت به چاپ پول برای جبران ناترازی بودجه»، فضای بازار را متلاطم کرد.
تضاد ارقام رسمی با واقعیت بازار
در حالی که برخی مقامات از ناترازی سخن میگویند، وزارت نفت آمارهای متفاوتی ارائه کرده است. طبق اعلام این وزارتخانه، وصول ارز نفتی در چهار ماهه نخست سال جاری به ۷.۵ میلیارد دلار رسیده که ۱.۵ برابر مدت مشابه سال گذشته است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که ذخایر ارزی بانک مرکزی در مردادماه یک میلیارد دلار افزایش یافته است.
جنگ روانی و انتظارات تورمی
کارشناسان معتقدند آنچه اکنون قیمتها را بالا برده، نه کمبود ارز، بلکه «انتظارات تورمی» است. احمد قدسی، کارشناس اقتصادی، تأکید میکند اگر این رشد قیمتها با رشد واقعی نقدینگی پوشش داده نشود، روند صعودی دلار به سرعت شکسته خواهد شد.
علی رضایی، دیگر کارشناس اقتصادی، معتقد است مدیریت اخبار کلید آرامش بازار است. او میگوید بانک مرکزی و متولیان اقتصادی نباید اجازه دهند عملیات روانی و اخبار منفی بر بازار اثر بگذارد. برای بازگشت آرامش به بازار، اقدامات زیر ضروری است:
- اطمینانبخشی فوری بانک مرکزی به فعالان بازار ارز
- پشتیبانی عملیاتی و واقعی از تقاضای واردات
- مقابله رسانهای به هنگام با عملیات روانی آمریکا برای جدا کردن مسیر انتظارات منفی از واقعیتهای بازار