شهر مشهد سالانه میزبان حدود ۵ میلیون زائر و گردشگر خارجی است. در این حجم از تردد، تابلوهای راهنما و شناسایی صنوف و هتلها نقش حیاتی دارند، اما همین تابلوها نقطه آغاز یک اختلاف دیرینه میان فعالان گردشگری، مدیریت شهری و سازمانهای متولی شدهاند.
دو روی سکه: تسهیل تردد یا پاسداشت زبان فارسی
صنعت هتلداری و گردشگری برای راهنمایی زائران غیرایرانی، نیازمند استفاده از نوشتارهای دوزبانه و چندزبانه بر سردر مراکز اقامتی و خدماتی است. در مقابل، مصوبات شهری و قوانین صیانت از خط فارسی، محدودیتهای سختگیرانهای برای استفاده از حروف لاتین وضع کردهاند. این تضاد باعث شده تابلوهای غیرفارسی با ضرایب عوارض و جرایم بالاتری روبرو شوند.
بیشترین فشار این موضوع را محورهای پیرامونی حرم مطهر، بهویژه خیابان امام رضا(ع) حس میکنند. این منطقه کانون اصلی حضور زائران بینالمللی است و هرگونه نقص در سیستم اطلاعرسانی، تجربه سفر آنها را مختل میکند. فعالان این بخش معتقدند محدودیتهای فعلی، مانعی بر سر راه ارتقای کیفیت خدمات گردشگری است.
تعارض دستورالعملها و بلاتکلیفی ۱۰ ساله
رئیس کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی ریشه اصلی این گره را در تعارض نگاهها میداند. به گفته وی، دستگاههای متولی دو دستورالعمل متضاد صادر کردهاند که بخش خصوصی را در بلاتکلیفی رها کرده است:
- اداره کل میراث فرهنگی و الزامات حرفهای هتلداری، تأسیسات گردشگری را ملزم میکند تا برای خوانایی مقصد و راهنمایی درست زائران، نام و خدمات خود را به زبانهای بینالمللی درج کنند.
- رویههای شهری و شهرداری، این تابلوهای راهنما را با معیارهای تابلوهای تبلیغاتی میسنجند و آنها را مشمول عوارض و جرایم سنگین میکنند.
بررسیها نشان میدهد این چالش حدود ۱۰ سال است که ادامه دارد. با وجود جلسات متعدد و پیگیریهای مستمر بخش خصوصی، هنوز توافقی میان مدیریت شهری و متولیان گردشگری حاصل نشده تا تکلیف تابلوهای دوزبانه در کلانشهر مشهد روشن شود.