اسماعیل بقائی در واکنش به بیانیه اخیر اتحادیه اروپایی در حمایت از جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس به تحلیل ریشههای سلطه و پذیرش آن پرداخت. او با استناد به رساله «گفتار در باب بندگی اختیاری» اثر دو لا بوئسی، نویسنده فرانسوی، اشاره کرد که استبداد و سلطه تنها محصول زور نیست، بلکه تمکین کسانی که توانایی کنش مستقل دارند، زمینهساز تثبیت این وضعیت است.
نقد توهم خودمختاری راهبردی اروپا
سخنگوی وزارت خارجه بر این باور است که اروپا دیگر نمیتواند از مفهوم «خودمختاری راهبردی» سخن بگوید، زیرا در عمل خود را به ابزاری برای اجرای دستورات ایالات متحده تبدیل کرده است. بقائی تأکید کرد که دستیابی به استقلال سیاسی با انتشار بیانیههای پرطمطراق ممکن نیست. از نظر او، راهبرد استقلال تنها از مسیرهای زیر میگذرد:
- نشان دادن اراده واقعی برای تصمیمگیری مستقل.
- اتخاذ مواضع مسئولانه، حتی در صورت تضاد با منافع یک قدرت بزرگتر.
- پرهیز از تقلیل نقش سیاسی به مجری دستورات خارجی.
انتخابی میان بازیگری مستقل یا پژواک بودن
بقائی در پایان یادداشت خود، اتحادیه اروپا را در برابر یک انتخاب بنیادین قرار داد. او معتقد است اروپا باید تصمیم بگیرد که آیا میخواهد یک بازیگر مستقل در عرصه بینالمللی باشد یا چنان به تکرار سیاستهای دیگران عادت کند که در نهایت، این «پژواک» را با استقلال اشتباه بگیرد.
این واکنش در حالی صورت میگیرد که فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران همچنان ادامه دارد و اروپا در سالهای اخیر میان حفظ روابط تجاری با تهران و همراهی با واشنگتن در نوسان بوده است.