مسیر هفت مرحلهای از رم تا تونس
این توافق که در مقر هیئت پشتیبانی سازمان ملل در لیبی (UNSMIL) به امضا رسید، حاصل تلاشهای گستردهای است که از شهر رم آغاز شد و در تونس به نقطه نهایی رسید. کمیته گفتوگوی محدود موسوم به «4+4» محور اصلی این مذاکرات بود؛ کمیتهای متشکل از ۴ نماینده دولت وحدت ملی و ۴ نماینده فرماندهی کل نیروهای شرق لیبی که با میانجیگری سازمان ملل از آوریل تلاش کردند تا به این نقطه مشترک برسند.
هانا تیتیه، فرستاده ویژه سازمان ملل در لیبی، این دستاورد را گامی مهم رو به جلو توصیف کرد. او تاکید کرد که اکنون اولویت اصلی تمام طرفها، اجرای دقیق مفاد این توافق در چارچوب زمانی تعیینشده است تا فرصتهای بهدستآمده از دست نرود.
واکنش رهبران لیبی به پایان دوران انتقالی
عبدالحمید الدبیبه، نخستوزیر دولت وحدت ملی، با استقبال از این توافق، آن را گامی عملی برای پایان دادن به دورههای طولانی انتقالی دانست. او معتقد است این مسیر، قدرت را دوباره به اراده مردم لیبی بازمیگرداند.
از سوی دیگر، خلیفه حفتر، فرمانده کل نیروهای شرق لیبی، بر این باور است که نتایج این مذاکرات به حل مشکلاتی کمک میکند که سالها مانع از تحقق انتخابات شده بود. هر دو طرف بر لزوم عبور از اختلافات پیشین برای دستیابی به ثبات تأکید کردند.
حمایت بینالمللی و یکپارچهسازی نهادها
اتحادیه اروپا نیز در واکنش به این اتفاق، بر لزوم «یکپارچهسازی نهادهای دولتی» تأکید کرد. این اتحادیه ضمن تمجید از تعهد سیاسی طرفهای لیبایی، این توافق را گامی مؤثر در جهت بازسازی ساختار سیاسی این کشور دانست.
ریشههای بحران؛ از سقوط قذافی تا شکاف شرق و غرب
لیبی از سال ۲۰۱۴ با شکاف سیاسی عمیقی میان شرق و غرب مواجه است. این وضعیت باعث شکلگیری دو حکومت رقیب شد:
- دولت عبدالحمید الدبیبه در مناطق غربی.
- دولت اسامه حماد در مناطق شرقی.
این توافق جدید بخشی از نقشه راه سازمان ملل است تا به بحرانی پایان دهد که از زمان سقوط نظام معمر قذافی در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و لیبی را در جستجوی ثباتی پایدار قرار داد.