حجتالاسلام حامد کاشانی، کارشناس مسائل مذهبی، در تحلیل جایگاه پیامبر اکرم (ص) هشدار داد که عدم توجه شایسته به شبهای مبعث و ولادت به عنوان محورهای اصلی اعیاد اسلامی، یک عقبماندگی است. او معتقد است تمام هویت، امنیت و کرامت مادی و معنوی جامعه اسلامی مرهون وجود پیامبر (ص) است، اما متأسفانه در مساجد و محافل دینی، کمکاری مشهودی در برگزاری باشکوه این مناسبتها دیده میشود.
شکاف میان جایگاه پیامبر و مراسمات برگزاری
کاشانی تأکید کرد که پیامبر اکرم (ص) نیازی به تعظیم انسانها ندارد، بلکه این مردم هستند که با غفلت از این ایام، فرصت درک گنجینهای بیپایان معنوی را از دست میدهند. او بر این باور است که باید میان عظمت مقام نبوت و نحوه بزرگداشت آن در جامعه تعادل ایجاد کرد.
مقام نبوت؛ فراتر از درک عقل بشری
درک ابعاد مقام پیامبر (ص) از توان زبان و عقل بشر خارج است. کاشانی با استناد به آیات قرآن کریم، بهویژه توصیف اخلاق و فضل پیامبر با صفت «عظیم» در آیات «وَإِنَّکَ لَعَلَیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ» و «وَکَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکَ عَظِیمًا»، استدلال کرد که این توصیفات الهی با معیارهای محدود انسانی قابل سنجش نیستند.
او برای تبیین این موضوع مثالی زد و اشاره کرد:
- درک یک کودک از مفهوم «بسیار»، با درک یک فرد ثروتمند متفاوت است.
- به همین ترتیب، توصیف خدای نامحدود از پیامبر، فراتر از گنجایش ذهن انسان است.
عطایای الهی و جایگاه کیهانی
کاشانی اشاره کرد که عطایای الهی به پیامبر (ص) چنان گسترده است که بهرهمندی تمام جهانیان از آن، ذرهای از این مقام نمیکاهد. او به مقام رفیع پیامبر در برابر سایر موجودات اشاره کرد و گفت جبرئیل امین در محضر ایشان همچون بندهای فروتن مینشست. حتی وسعت کهکشانها و آفرینش در برابر کسی که تدبیر جهان به دست اوست، ناچیز است و انسان تنها در سایه پیوند با این مقام میتواند به والاترین مرتبه وجودی برسد.
رأفت پیامبر نسبت به امت
این کارشناس مسائل مذهبی با استناد به عبارت «لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ» خاطرنشان کرد که خداوند بشارت داده پیامبری از جنس خود انسانها، اما با مقامی بیهمتا مبعوث شده است تا با رأفت و دلسوزی راهنمای امت باشد.