بحران تنگه هرمز و خروج آمریکا از تفاهمنامه
حمله به کشتیها در تنگه هرمز درست زمانی رخ داد که تفاهمات سیاسی برای برقراری آتشبس در جریان بود. این اقدامات باعث شد تا دونالد ترامپ رسماً تفاهمنامه پیشین را زیر پا رفته تلقی کرده و آن را از درجه اعتبار ساقط کند. آمریکا در واکنش به این تحولات، محاصره بنادر ایران را مجدداً آغاز کرد و حتی مسیرهای جایگزینی را برای تردد کشتیها تعریف کرد تا وابستگی به این منطقه کاهش یابد.
نکته قابل تامل در این میان، سکوت یا عدم پذیرش مسئولیت این حملات توسط نهادهای رسمی است. نیروهای مسلح و شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت این عملیاتها را بر عهده نگرفتند؛ موضوعی که ابهامات زیادی را در محافل سیاسی داخلی و منطقهای ایجاد کرده است.
نمایش قدرت یا بازی در زمین آمریکا؟
برخی تحلیلگران و فعالان رسانهای، بستن تنگه هرمز را یک «نمایش قدرت هیجانانگیز» اما استراتژیکاً اشتباه توصیف میکنند. یکی از فعالان رسانهای اصولگرا در توییتی این اقدام را به «عملیات ۷ اکتبر ایران» تشبیه کرد. او معتقد است این نمایش قدرت دقیقاً همان چیزی بود که ایالات متحده میخواست تا تصویری از ایران به عنوان یک «تهدید جهانی و هیولای ترسناک» را به دنیا بقبولاند.
پیامدهای اقتصادی و بحران واردات
علی نظری، نماینده سابق مجلس، با اشاره به وضعیت وخیم ارزی، تأکید میکند که دولت به دلیل افزایش تعهدات ناشی از خسارات جنگ و نیازهای نیروهای مسلح، به شدت نیازمند درآمدهای ارزی است. اما محاصره دریایی، صادرات کشور را تقریباً به صفر رسانده است.
، محورهای اصلی بحران اقتصادی فعلی را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
- کاهش شدید صادرات به دلیل محاصره بنادر.
- بحران در واردات کالاهای اساسی، بهویژه بنزین (به اذعان مسعود پزشکیان).
- افزایش فشار ارزی ناشی از هزینههای جنگی.
نظری حمله به کشتیهای تجاری پس از اختلافات حقوقی بر سر تفاهمنامه اسلامآباد را «اقدامی خائنانه» از سوی افراطیون میداند. او از مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف خواست تا برای احیای تفاهمنامه، در مقابل جنگطلبان ایستادگی کنند و مانع از رسیدن کشور به آستانه قحطی و ابربحران اقتصادی شوند.