توهم پیروزی در چهار هفته
استیون کوک، پژوهشگر ارشد مطالعات خاورمیانه و آفریقا در شورای روابط خارجی آمریکا، معتقد است ترامپ اکنون تلاش میکند با تکیه بر فشار اقتصادی، عملیاتی را نجات دهد که در ابتدا قرار بود طی چهار تا شش هفته به نتیجه برسد. این فاصله زمانی کوتاه، نشاندهنده خوشبینی بیش از حد کاخ سفید بود.
از نظر کوک، بزرگترین اشتباه محاسباتی ترامپ، نادیده گرفتن آمادگی ایران برای ایستادگی در برابر قدرت نظامی ایالات متحده است. واشنگتن تصور میکرد فشار نظامی و سیاسی سریعاً اثر میکند، اما واقعیت میدان چیز دیگری بود.
پیامدهای راهبردی در خلیج فارس
پس از شش ماه تنش، مذاکرات مقطعی و بنبستهای متوالی، معادلات امنیتی منطقه تغییر کرده است. این وضعیت در سه محور اصلی خود را نشان میدهد:
- مختل شدن شدید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز.
- افزایش آسیبپذیری شرکای غربی آمریکا در خلیج فارس در برابر حملات احتمالی ایران.
- افزایش انگیزه تهران برای حفظ توان هستهای یا آنچه از این برنامه باقی مانده است.
این تحولات را نمیتوان صرفاً تنشهای گذرا دانست؛ بلکه نشانهای از عقبگرد راهبردی و شکست در برنامهریزیهای واشنگتن است.
بنبست فشار اقتصادی و شکاف امنیتی
ترامپ با اتکا به استراتژی «طرد اقتصادی» باور داشت فشار حداکثری یا منجر به فروپاشی حکومت ایران میشود و یا رهبران تهران را برای مذاکراتی در شرایط پذیرفتنی آمریکا آماده میکند. اما او تأثیر این ابزار را بیش از حد برآورد کرد.
واقعیت این است که جنگ اقتصادی، درست مانند جنگ متعارف، نتیجهای نامطمئن دارد. حالا که رویای پیروزی سریع به حقیقت نپیوست، ترامپ با احتمال شکست روبهروست. این موضوع باعث شده رهبران منطقهای با انبوهی از پرسشهای بیپاسخ درباره توانایی و تمایل واقعی آمریکا برای تضمین امنیت آنها مواجه شوند.