ترافیک دیپلماتیک در تهران
هفته گذشته تهران میزبان سه هیئت بلندپایه از کشورهای منطقه بود. فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، سید بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، به ترتیب در روزهای دوشنبه، سهشنبه و پنجشنبه وارد ایران شدند. این سفرها در حالی صورت گرفت که منطقه در نقطه حساسی از تفاهمات میان ایران و آمریکا قرار دارد.
از آتشبس فروردین تا تفاهم اسلامآباد
پاکستان و قطر از نخستین هفتههای پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا به ایران، نقش فعال در میانجیگری ایفا کردند. این تلاشهای دیپلماتیک ابتدا به آتشبس ۱۹ فروردین و در نهایت به امضای تفاهمنامه پایان جنگ در تاریخ ۲۸ خرداد منجر شد. تفاهمنامه اسلامآباد به عنوان سندی برای توقف درگیریها شناخته میشود، اما اکنون اجرای آن با چالشهای جدی روبروست.
تضاد تحریمهای واشنگتن با تعهدات صلح
دوشنبه شب هفته گذشته، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، دور جدیدی از تحریمها و فشارهای اقتصادی علیه مردم ایران را اعلام کرد. این اقدام در حالی رخ میدهد که میانجیها برای بازگرداندن آمریکا به تعهداتش در تفاهمنامه اسلامآباد تلاش میکنند. هر گام آمریکا به سمت افزایش فشار اقتصادی، در واقع دور شدن از تعهدات صلح و نزدیک شدن به احتمال از سرگیری جنگ در منطقه تلقی میشود.
نقش مسقط در مدیریت تنگه هرمز
عمان اگرچه در جریان تجاوز نظامی اخیر آمریکا، به عنوان میانجی پذیرفته نشد، اما سابقه طولانی در مدیریت مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا دارد. حضور وزیر خارجه عمان در تهران، بیشتر بر محور مدیریت آینده آبراهه کلیدی تنگه هرمز و تعیین مسیرهای ترانزیتی بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد متمرکز بود. مسقط در این زمینه، شریک اصلی ایران برای مدیریت این آبراهه است.
جزئیات دیدارهای مقامات در تهران
میانجیها در تهران با طیف گستردهای از مقامات ارشد دیدار کردند:
- عاصم منیر:فرمانده ارتش پاکستان پس از دو تماس تلفنی با عباس عراقچی، با مسعود پزشکیان (رئیسجمهور)، محمد باقر قالیباف (رئیس مجلس) و محسن رضایی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) گفتگو کرد.
- محمد بن عبدالرحمن آل ثانی:نخستوزیر قطر علاوه بر دیدار با رئیسجمهور، رئیس مجلس و دبیر شورای عالی امنیت ملی، با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی، دیدار داشت.
- سید بدر بن حمد البوسعیدی:وزیر خارجه عمان بر سازوکارهای آینده مدیریت تنگه هرمز تمرکز کرد.