حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، صراحتاً با متن فعلی طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» مخالفت کرد. او در گفتگو با ایسنا هشدار داد که تصویب این طرح به شکل فعلی، عملاً تمامی روابط علمی بینالمللی ایران را تحت تأثیر قرار داده و در نهایت منجر به قطع این ارتباطات میشود.
رکود علمی؛ پیامد احتمالی قانون جدید
افشین معتقد است اجرای چنین طرحی، فضای علمی کشور را دچار رکود میکند. از همین رو، دولت به طور جدی با وضعیت فعلی این متن مخالفت کرده است. نگرانی اصلی متمرکز بر این نکته است که محدودیتهای قانونی جدید، مسیر تبادلات علمی و همکاریهای پژوهشی با مراکز بینالمللی را مسدود کند.
سیر تصویب و وضعیت حقوقی طرح در مجلس
این طرح که با عنوان «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» شناخته میشود، مسیر طی شده در مجلس را به شرح زیر پشت سر گذاشته است:
- تیرماه ۱۴۰۴: اعلام وصول طرح در مجلس شورای اسلامی.
- تصویب کلیات در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی.
- یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵: تصویب کلیات در صحن علنی مجلس.
در حال حاضر بررسی جزئیات این طرح در صحن علنی مجلس ادامه دارد و تاکنون تنها دو ماده نخست آن به تصویب رسیده است.
مخالفت رسمی دولت و هشدارهای ساختاری
دولت پیش از این مخالفت رسمی خود را با این طرح اعلام کرده بود. مقامات دولتی بر این باورند که تصویب این قانون پیامدهای نامطلوبی در سطح ملی و بینالمللی خواهد داشت. در رأس این نگرانیها، سه مورد کلیدی قرار دارد:
- ایجاد محدودیتهای شدید در حوزههای علمی و پژوهشی.
- تشدید روند مهاجرت نخبگان از کشور.
- تأثیرات منفی بر جایگاه بینالمللی ایران در عرصههای تخصصی.