تضاد میان لفاظیهای ترامپ و تحرکات پشتپرده
دونالد ترامپ روز پنجشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» با لحنی تند نوشت: «من نمیخواهم دیدار کنم؛ آنها میخواهند. در واقع، آنها التماس میکنند که توافقی حاصل شود.» اما این روایت علنی با تحرکات پشتپرده همخوانی ندارد. استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، همچنان با طرفهای قطری و دیگر میانجیها در حال گفتگو است تا مسیرهای احتمالی را بررسی کند.
استراتژی فشار در تنگه هرمز
واشنگتن در حال حاضر روی اهرمهای فشار متمرکز شده است. مذاکرهکنندگان آمریکایی میخواهند بدانند آیا ترکیبی از محاصره دریایی، کارزار فشار اقتصادی و افزایش نفوذ در تنگه هرمز میتواند مواضع تهران را نرمتر کند یا خیر. مقامات دولت ترامپ معتقدند تغییر شرایط در این منطقه استراتژیک، در هرگونه مذاکره احتمالی آینده، دست بالای آنها را تقویت میکند.
، نگاه آمریکا به توافقات پیشین تغییر کرده است:
- تفاهمنامه ۱۷ ژوئن (MOU) که بخشی از آن بر موضوع هرمز متمرکز بود، دیگر مرتبط و قابل اتکا نیست.
- مذاکرات عمان و ایران درباره ترتیبات جدید مدیریت تنگه هرمز، صرفاً «سروصدای حاشیهای» تلقی میشود.
دیپلماسی شاتل در تهران
در حالی که واشنگتن بر فشار تأکید دارد، دو منبع منطقهای به «اکسایوس» گفتهاند که ایران در روزهای اخیر بار دیگر تمایل خود را به مذاکره نشان داده است. این تمایل در ترافیک دیپلماتیک اخیر در تهران ملموس است. ابتدا فرمانده ارتش پاکستان روز یکشنبه برای احیای میانجیگری میان تهران و واشنگتن به ایران سفر کرد. پس از او، وزیر خارجه عمان در اواخر هفته برای گفتگو درباره تنگه هرمز در تهران حضور یافت.
اوج این تحرکات، سفر نخستوزیر قطر در روز پنجشنبه بود. گزارشها حاکی از آن است که این مقام قطری، که یکی از کلیدیترین میانجیهای این پرونده است، به درخواست مستقیم ایران برای انجام مذاکرات وارد تهران شد.
پافشاری تهران بر مواضع پیشین
با وجود این رایزنیهای پشتپرده، ایران در سطح رسمی و علنی تغییری در موضع خود نداده است. تهران همچنان بر اجرای تفاهمنامه (MOU) از سوی آمریکا تأکید دارد و برای بازگشایی تنگه هرمز، شروط مشخصی را تعیین کرده است.
