همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: گروهی از پژوهشگران با انتشار نتایج مطالعهای جدید از مشاهده پدیدهای عجیب در جو سیاره زهره خبر دادهاند؛ حلقههای هممرکز غولپیکری که بخش بزرگی از نیمکره روز این سیاره را در بر گرفتهاند، اما تنها در نور قطبیشده قابل مشاهده هستند.
به گزارش ساینسالرت، این پدیده نخستین بار در سال ۲۰۱۰ و تنها طی یک رصد اتفاقی ۳۶ دقیقهای با استفاده از ابزار آزمایشی Extreme Polarimeter (ExPo) روی تلسکوپ ویلیام هرشل در جزایر قناری ثبت شد. در آن زمان پژوهشگران تصور کردند این حلقهها ممکن است ناشی از خطای ابزار یا پردازش تصاویر باشند، اما سالها بررسی و آزمایش نتوانست این احتمال را تأیید کند.
اکنون تیم تحقیقاتی به سرپرستی «گوراو ماهاپاترا» از دانشگاه فناوری دلفت هلند تصمیم گرفته است یافتههای خود را منتشر کند تا دیگر گروههای علمی نیز بتوانند این پدیده را بررسی و صحت آن را آزمایش کنند.
دوربین مورد استفاده برخلاف دوربینهای معمولی، تنها نور قطبیشده را ثبت میکرد؛ نوری که هنگام پراکندگی در میان گازها و ذرات موجود در جو ایجاد میشود و میتواند ساختارهایی را آشکار کند که در تصاویر عادی دیده نمیشوند.
پژوهشگران با استفاده از شبیهسازیهای رایانهای دریافتند که تغییرات چگالی بین ۵ تا ۱۰ درصد در لایههای بالایی جو زهره، که احتمالا بر اثر امواج گرانشی جوی ایجاد میشوند، میتواند چنین حلقههایی را در نور قطبیشده به وجود آورد.
بیشتر بخوانید:
- کشف جنجالی دانشمندان؛ حیاتی که از کره زمین به سیاره «زهره» رفته است
- کشف «شهر زیرزمینی» در سیاره زهره؛ تونلی غولپیکر که از چشمها پنهان مانده بود!
- ماه این هفته زهره را میپوشاند | یکی از نادرترین رویدادهای نجومی ۲۰۲۶
با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که هنوز نمیتوان وجود واقعی این حلقهها را قطعی دانست، زیرا این مشاهده تاکنون تکرار نشده است. به گفته پژوهشگران، اگر رصدهای آینده این پدیده را تأیید کنند، راه تازهای برای مطالعه پویایی جو زهره و یکی از بزرگترین معماهای این سیاره، یعنی «ابرچرخش جوی»، گشوده خواهد شد؛ پدیدهای که باعث میشود ابرهای زهره تنها در چهار روز زمین یک دور کامل به دور سیاره بچرخند، در حالی که خود زهره برای یک بار چرخش به دور محورش ۲۴۳ روز زمینی زمان نیاز دارد.
به گفته محققان، هرچند ابزار ExPo دیگر وجود ندارد، اما اکنون نسل جدیدی از قطبشسنجها روی تلسکوپهای زمینی نصب شدهاند و میتوانند در آینده این حلقههای مرموز را دوباره جستوجو و شاید برای نخستین بار تأیید کنند.