بررسی دادههای مربوط به تورم نشان میدهد که در چهار سال منتهی به سال ۱۴۰۰، تورم سالانه وسایل نقلیه حدود ۶۶ درصد بوده است، در حالی که میانگین تورم سالانه در این بازه زمانی حدود ۴۰ درصد برآورد شده است.
کاهش شدید دسترسی خانوارها به خودروی صفر
بر اساس آمارها، سهم خانوارهایی که اقدام به خرید خودروی دستاول کردهاند، از ۲.۳ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۰.۴۴ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است که این امر به معنای سقوط ۸۰ درصدی سرانه خرید خودرو است.
- افزایش قیمت کارخانهای: طبق اعلام انجمن قطعهسازان، از سال ۱۳۹۷ و همزمان با تشدید تحریمها و نوسانات ارزی، قیمت کارخانهای خودرو بیش از ۲۵ برابر شده است.
- تأثیر نوسانات ارزی: پس از افزایش ۵۰ درصدی قیمت محصولات ایرانخودرو، میانگین قیمت بسیاری از خودروها از مرز ۲ میلیارد تومان گذشت.
تحلیل توان خرید و درآمد خانوار
با توجه به قیمتهای فعلی، خرید خودرو برای اقشار جامعه بسیار دشوار شده است. برای مثال، پیشپرداخت ۳۰ درصدی یک خودروی ۲ میلیارد تومانی، معادل ۶۰۰ میلیون تومان است؛ رقمی که در سال گذشته قیمت یک خودروی صفر بود.
در مورد توان خرید کارگران با حقوق ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان، برای تهیه یک خودروی داخلی ۲ میلیارد تومانی، این افراد باید حدود ۱۰۰ ماه از حقوق خود را پسانداز کنند.
کاهش تقاضا و فاصله قیمت بازار و کارخانه
افزایش قیمتهای کارخانهای منجر به کاهش ثبتنام در طرحهای فروش ویژه شده است. در آخرین دوره قرعهکشی محصولات ایرانخودرو، ۸۶۱ هزار و ۲۸۵ نفر ثبتنام کردند که نسبت به دوره قبل، بیش از ۴۹ درصد کاهش داشته است.
نمونهای از اختلاف قیمت بازار و کارخانه
علیرغم کاهش نسبی اختلاف قیمتها، در برخی مدلها همچنان فاصله قیمت بازار و کارخانه مشهود است. برای نمونه در ماه مرداد، قیمت بازار خودروی سورن TU5P حدود ۲.۲ میلیارد تومان و قیمت کارخانهای آن ۱.۸۷ میلیارد تومان بود که اختلافی معادل ۳۳۰ میلیون تومان را نشان میدهد.
