زلزله به دلیل سرعت وقوع، فرصت تصمیمگیری را از شهروندان میگیرد و میتواند در چند ثانیه، ساختمانها و تأسیسات شهری را با بحرانی مواجه کند که مدیریت آن روزها یا هفتهها زمان میبرد. از این رو، آمادگی در برابر این حوادث نیازمند نگاهی جامع به زیرساختهای شهری است.
مؤلفههای کلیدی در ایمنی ساختمانها
یکی از ارکان اصلی آمادگی شهرها، ارتقای کیفیت ساختوساز است. برای کاهش آسیبها، اقدامات زیر پیش از وقوع حادثه ضروری است:
- رعایت دقیق مقررات فنی و نظارت بر اجرای ساختمانها.
- مقاومسازی بناهای قدیمی.
- شناسایی و اولویتبندی ساختمانهای پرخطر.
علاوه بر ساختمانهای مسکونی، مراکز حیاتی نظیر بیمارستانها، مراکز آتشنشانی، مدارس، مراکز مدیریت بحران و مراکز مخابراتی باید از سطح ایمنی بالاتری برخوردار باشند تا ظرفیت مدیریت بحران شهر در زمان حادثه از بین نرود.
چالش شبکههای زیرزمینی در تابآوری شهری
بخش قابل توجهی از بحرانهای شهری در لایههای زیرزمینی رخ میدهد. شبکههایی که در شرایط عادی دیده نمیشوند اما عملکرد شهر به آنها وابسته است، در اثر زمینلرزه در معرض خطر قرار دارند. این شبکهها عبارتند از:
- شبکه آب و فاضلاب.
- خطوط گاز و برق.
- تأسیسات مخابراتی و زیرسطحی.
اختلال یا شکستگی در این شبکهها، حتی در صورتی که ساختمانها پابرجا بمانند، میتواند روند امدادرسانی و بازگشت به شرایط عادی را با مشکل مواجه کند. بنابراین، مدیریت بحران باید تصویری دقیق از مکان، قدمت و وضعیت فنی این شبکهها داشته باشد.
اهمیت دسترسیهای امدادی
پس از وقوع زلزله، زمان عاملی حیاتی است. برای جلوگیری از تشدید بحران، معابر باید بهگونهای مدیریت شوند که خودروهای آتشنشانی، آمبولانسها و نیروهای امدادی بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن به نقاط حادثه دسترسی داشته باشند.