موضوع تنهایی بشر در کائنات و پرسش درباره وجود حیات فرازمینی، همواره یکی از محورهای اصلی ترسهای بشری بوده است. در این راستا، آرتور سی کلارک معتقد است که تنها دو احتمال وجود دارد: یا ما در جهان تنها هستیم یا تنها نیستیم؛ و در هر دو صورت، پاسخ قطعی ترسناک است.
حضور اسپیلبرگ در ژانر علمی-تخیلی
استیون اسپیلبرگ به عنوان یکی از چهرههای شاخص سینمای هالیوود، در آثار متعددی به این سوژه پرداخته است. از مهمترین فیلمهای او در این زمینه میتوان به آثار زیر اشاره کرد:
- برخورد نزدیک از نوع سوم
- ئی.تی (E.T.)
- جنگ دنیاها
نقد رویکرد روایی در فیلم «برخورد نزدیک از نوع سوم»
در تحلیل ساختار فیلم «برخورد نزدیک از نوع سوم»، اشاره شده است که این اثر بیش از آنکه بر پایه سلسله علت و معلولی پیش برود، متکی بر اتفاقات پیدرپی و لایه روایی است. با نزدیک شدن به پایان فیلم، ایده کشف و برخورد کمرنگ شده و فضای بصری متکی بر جلوههای ویژه، نقش پررنگتری ایفا میکند.
سادهسازی تجربه مواجهه با ناشناختهها
رویکرد اسپیلبرگ در این اثر، به جای تبدیل تجربه مواجهه با ناشناختهها به مسئلهای برای اندیشیدن، آن را به یک تجربه دیداری و هیجانی برای مصرف تماشاگر تبدیل کرده است. در این فیلم، اگرچه شخصیتهای اصلی افراد سادهای هستند، اما در لحظه برخورد با حیات هوشمند غیرزمینی، آنها تنها در نقش ناظر و تماشاگر ظاهر میشوند و مجبور به پذیرش روایت هالیوودی فیلم هستند.
این الگوی سادهسازی و تمرکز بر هیجان بصری، نه تنها در آثار علمی-تخیلی، بلکه در دیگر آثار اسپیلبرگ مانند «دوئل»، «ایندیانا جونز» و حتی «فهرست شیندلر» نیز قابل مشاهده است.
