بر اساس گزارشهای منتشر شده، تنشهای میان عربستان سعودی و یمن بار دیگر شدت یافته است. عربستان سعودی که از سال ۲۰۱۵ با تشکیل ائتلافی منطقهای و فرامنطقهای جنگ علیه یمن را آغاز کرد، پس از ناکامی در دستیابی به اهداف نظامی، راهبرد محاصره زمینی، هوایی و دریایی یمن را در پیش گرفت. با این حال، گروه انصارالله از حدود دو ماه پیش تصمیم به تغییر معادله این نبرد و تمرکز بر صادرات نفت عربستان به عنوان نقطه ضعف اقتصادی این کشور گرفته است.
محدودیتهای مسیر خلیج فارس و نقش بندر ینبع
با افزایش تنشهای منطقهای و ایجاد محدودیت در تنگه هرمز، صادرات نفت عربستان از طریق خلیج فارس کاهش یافت و ریاض را مجبور کرد تا اتکای خود را به بندر ینبع در دریای سرخ افزایش دهد. در این راستا، خط لوله شرق-غرب عربستان برای انتقال نفت از مناطق نفتی شرق به بندر ینبع مورد استفاده قرار گرفت.
در مورد ظرفیتهای فنی این مسیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ظرفیت خط لوله شرق-غرب عربستان حدود ۷ میلیون بشکه در روز است.
- این ظرفیت نمیتواند جایگزین کامل مسیر تنگه هرمز شود و در نتیجه مجموع صادرات نفت ریاض در این حالت به حدود نصف کاهش یافته بود.
بحران در بابالمندب و محاصره معکوس اقتصادی
تشدید حملات انصارالله به تأسیسات و پایانههای نفتی در شرق عربستان و افزایش ریسک عبور از تنگه بابالمندب، باعث شده است تا مسیر دریای سرخ نیز برای نفتکشهای سعودی با محدودیت مواجه شود. این وضعیت منجر به ایجاد نوعی محاصره اقتصادی-لجستیکی برای عربستان شده است.
مقایسه مسیرهای ترانزیتی نفت
در شرایط عادی، نفتکشهای سعودی برای رسیدن به بازارهای آسیایی (مانند چین، هند و کره جنوبی) از بندر ینبع حرکت کرده و از طریق بابالمندب وارد اقیانوس هند میشدند که این مسیر حدود ۱۹ روز زمان میبرد.
اما با مسدود شدن یا پرخطر شدن مسیر بابالمندب، نفتکشها ناچار به پیمودن مسیر جایگزین زیر هستند:
- حرکت از بندر ینبع به سمت شمال و عبور از کانال سوئز.
- ورود به دریای مدیترانه و عبور از تنگه جبلالطارق.
- ورود به اقیانوس اطلس و دور زدن دماغه امید نیک (آفریقای جنوبی) برای ورود به اقیانوس هند.
این مسیر جایگزین، زمان سفر را به نزدیک ۴۸ روز افزایش داده و به طور مستقیم منجر به افزایش هزینههای سوخت، بیمه و ترانزیت شده است.