
بر اساس گزارشهای منتشر شده، تنشهای میان عربستان سعودی و یمن بار دیگر شدت یافته است. عربستان سعودی که از سال ۲۰۱۵ با تشکیل ائتلافی منطقهای و فرامنطقهای جنگ علیه یمن را آغاز کرد، پس از ناکامی در دستیابی به اهداف نظامی، راهبرد محاصره زمینی، هوایی و دریایی یمن را در پیش گرفت. با این حال، گروه انصارالله از حدود دو ماه پیش تصمیم به تغییر معادله این نبرد و تمرکز بر صادرات نفت عربستان به عنوان نقطه ضعف اقتصادی این کشور گرفته است.
محدودیتهای مسیر خلیج فارس و نقش بندر ینبع
با افزایش تنشهای منطقهای و ایجاد محدودیت در تنگه هرمز، صادرات نفت عربستان از طریق خلیج فارس کاهش یافت و ریاض را مجبور کرد تا اتکای خود را به بندر ینبع در دریای سرخ افزایش دهد.، خط لوله شرق-غرب عربستان برای انتقال نفت از مناطق نفتی شرق به بندر ینبع مورد استفاده قرار گرفت.
در مورد ظرفیتهای فنی این مسیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ظرفیت خط لوله شرق-غرب عربستان حدود ۷ میلیون بشکه در روز است.
- این ظرفیت نمیتواند جایگزین کامل مسیر تنگه هرمز شود و در نتیجه مجموع صادرات نفت ریاض در این حالت به حدود نصف کاهش یافته بود.
بحران در بابالمندب و محاصره معکوس اقتصادی
تشدید حملات انصارالله به تأسیسات و پایانههای نفتی در شرق عربستان و افزایش ریسک عبور از تنگه بابالمندب، باعث شده است تا مسیر دریای سرخ نیز برای نفتکشهای سعودی با محدودیت مواجه شود. این وضعیت منجر به ایجاد نوعی محاصره اقتصادی-لجستیکی برای عربستان شده است.
مقایسه مسیرهای ترانزیتی نفت
در شرایط عادی، نفتکشهای سعودی برای رسیدن به بازارهای آسیایی (مانند چین، هند و کره جنوبی) از بندر ینبع حرکت کرده و از طریق بابالمندب وارد اقیانوس هند میشدند که این مسیر حدود۱۹ روززمان میبرد.
اما با مسدود شدن یا پرخطر شدن مسیر بابالمندب، نفتکشها ناچار به پیمودن مسیر جایگزین زیر هستند:
- حرکت از بندر ینبع به سمت شمال و عبور از کانال سوئز.
- ورود به دریای مدیترانه و عبور از تنگه جبلالطارق.
- ورود به اقیانوس اطلس و دور زدن دماغه امید نیک (آفریقای جنوبی) برای ورود به اقیانوس هند.
این مسیر جایگزین، زمان سفر را به نزدیک۴۸ روزافزایش داده و به طور مستقیم منجر به افزایش هزینههای سوخت، بیمه و ترانزیت شده است.