آزادسازی پایتخت فرانسه در ۲۵ اوت ۱۹۴۴ رخ داد. در این عملیات، مقاومت نیروهای آلمانی ضعیف بود و ژنرال دیتریش فون شولتیتس، فرمانده پادگان آلمان، از دستور آدولف هیتلر مبنی بر منفجر کردن بناهای تاریخی و به آتش کشیدن کامل شهر پیش از آزادسازی، سرپیچی کرد. شولتیتس در بعدازظهر همان روز سند رسمی تسلیم را امضا کرد و در تاریخ ۲۶ اوت (۴ شهریور ۱۳۲۳)، ژنرال شارل دوگل، رهبر فرانسه آزاد، رژهای شادمانه را در خیابان شانزهلیزه رهبری کرد.
تاریخچه اشغال و مقاومت در پاریس
پاریس در تاریخ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۰ (۲۴ خرداد ۱۳۱۹)، یک ماه پس از یورش ارتش آلمان (ورماخت) به فرانسه، سقوط کرد. پس از این واقعه، تحولات زیر رخ داد:
- هشت روز پس از سقوط شهر، فرانسه با آلمانها پیمان متارکه جنگ امضا کرد.
- دولت دستنشاندهای در شهر ویشی تشکیل شد.
- ژنرال شارل دوگل و نیروهای فرانسه آزاد به مبارزه ادامه دادند.
- جنبش مقاومت در داخل فرانسه برای ایستادگی در برابر حکومت نازیها و دولت ویشی شکل گرفت.
عملیات نظامی و استراتژی متفقین
لشکر دوم زرهی فرانسه در اواخر سال ۱۹۴۳ در لندن با هدف رهبری آزادسازی پاریس تشکیل شد. این لشکر تحت فرماندهی ژنرال ژاک-فیلیپ لکلر در اوت ۱۹۴۴ به نرماندی رسید و به ارتش سوم آمریکا به فرماندهی ژنرال جورج اس. پاتون ملحق شد.
تا ۱۸ اوت، در حالی که نیروهای متفقین به پاریس نزدیک میشدند، کارگران شهر دست به اعتصاب زدند و مبارزان مقاومت از مخفیگاهها خارج شده و به استحکامات آلمانی حمله کردند.
چالشهای استراتژیک آیزنهاور
دوایت دی. آیزنهاور، فرمانده کل متفقین، با یک معضل استراتژیک روبهرو بود. برنامهریزان نظامی متفقین معتقد بودند آزادسازی پاریس باید به تعویق بیفتد تا منابع ارزشمند از عملیاتهای مهم دیگر منحرف نشود؛ به گونهای که شهر ابتدا محاصره شده و در تاریخی دیرتر آزاد گردد. در همین راستا، آیزنهاور در ۲۱ اوت با شارل دوگل دیدار کرد.