فشار بر کانال پاناما و تنگه هرمز: تهدیدی برای تجارت جهانی انرژی

اقتصاد جهانی همزمان با فشار بر دو گلوگاه دریایی مهم مواجه است؛ کانال پاناما زیر فشار تغییرات اقلیمی و ال نینو قرار گرفته و تنگه هرمز تحت تأثیر بحران ژئوپلیتیک و ناامنی دریایی است. این دو مسیر فقط محل عبور کشتی‌ها نیستند، بلکه بخشی حیاتی از شبکه انتقال انرژی و کالا در اقتصاد جهانی‌اند.

وضعیت کانال پاناما

صاحب‌خبر - تین نیوز | اداره کانال پاناما اعلام کرده است که از اوایل سپتامبر، تعداد عبورهای روزانه از حدود 38 به 34 و سپس از 15 سپتامبر به 32 فروند کاهش می‌یابد. این تصمیم در پی کاهش بارندگی در حوزه آبخیز کانال و نگرانی درباره سطح آب مخازن گرفته شده است.

رویترز گزارش داده که بارندگی بین ماه‌های مه تا اوت حدود 34 درصد کمتر از میانگین بوده و ورودی آب به حوزه آبخیز نیز 44 درصد کاهش یافته است. اهمیت اقتصادی پاناما فقط به کانتینر و کالاهای مصرفی محدود نمی‌شود. این کانال مسیر مهم تجارت انرژی میان آمریکا و آسیاست، به‌ویژه برای LPG، پروپان و LNG آمریکا.

وضعیت تنگه هرمز

در سال 2025 بیش از 110 میلیارد مترمکعب LNG از این تنگه عبور کرد؛ رقمی معادل تقریباً یک پنجم تجارت جهانی LNG. حدود 93 درصد صادرات LNG قطر و 96 درصد صادرات LNG امارات نیز از این مسیر می‌گذرد و برای بخش عمده این گاز، جایگزین مناسبی وجود ندارد.

این مسئله در سال 2026 اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تجارت جهانی LNG در سال 2025 به رکورد حدود 56٫3 میلیارد فوت مکعب در روز رسید و رشد صادرات LNG آمریکا یکی از عوامل اصلی آن بود. بنابراین محدودیت در مسیرهای دریایی صادرکنندگان آمریکایی می‌تواند فاصله تولیدکننده و مصرف‌کننده را افزایش دهد.