آب؛ پشتوانه‌ای تاریخی برای شکل‌گیری تمدن ایرانی

مجید لباف خانیکی، در نشست تخصصی با موضوع «قنات، روایت آب در فرهنگ ایرانی» که در مکتب بافت برگزار شد، بر اهمیت آب در زندگی انسان تاکید کرد. او اظهار داشت: آب از یک سو یک ترکیب شیمیایی است و بخش قابل توجهی از بدن انسان را تشکیل می‌دهد و از سوی دیگر برای انجام تقریباً تمام فعالیت‌های اقتصادی، چه در صنعت و چه در کشاورزی، به آب نیاز داریم؛ بنابراین با عنصری مواجه هستیم که نقشی بنیادین در زندگی انسان و جوامع دارد. لباف خانیکی افزود: برخی پژوهشگران احتمال وقوع «جنگ آب» را در آینده، به‌ویژه در منطقه خاورمیانه که بسیاری از کشورها با محدودیت منابع آب مواجه هستند، مطرح کرده‌اند. اما این اختلاف نظر نادیده نمی‌گیرد که آب یکی از عناصر اساسی شکل‌دهنده تمدن‌های منطقه بوده است. این عضو هیأت علمی دانشگاه نزوی عمان بیان کرد: مدیریت منابع آب یکی از پایه‌های تمدن ایرانی بوده است. این موضوع در جنبه‌های مختلف تمدن ایران بازتاب یافته و برای رسیدن به خودآگاهی ملی، باید توجه شود که آب چگونه در زوایای مختلف تمدن ایرانی حضور داشته است. لباف خانیکی با اشاره به چارچوب نظری مطالعه رابطه آب و جامعه، توضیح داد: زمانی که درباره تمدن و جامعه صحبت می‌کنیم، معمولاً از دیدگاه‌های ساختارگرایانه استفاده می‌شود. این نظریه‌ها تلاش می‌کنند الگوهای حاکم بر یک جامعه را استخراج و انتزاع کنند، اما یکی از نقدهایی که به آن‌ها وارد است، تمایل به تعمیم این الگوها به جوامع دیگر است.