رونمایی از کاتالوگ مخطوطات طبی آستان قدس رضوی: پیوند تاریخ پزشکی با وقف

چگونه دانش کهن طب اسلامی از دل طومارهای کاغذی هزارساله به اتاق‌های عمل پیشرفته و دستگاه‌های مدرن امروزی متصل می‌شود؟ پاسخ این پرسش در یک رویداد ارزشمند فرهنگی نهفته است: رونمایی از کتاب کاتالوگ «منتخبی از مخطوطات طبی و علوم وابسته در کتابخانه آستان قدس رضوی»؛ اثری نفیس و مشترک که به همت «سازمان کتابخانه، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی» و «بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی» به ثمر رسیده است. در این گزارش قصد داریم ورق‌های تاریخ را به عقب برگردانیم و دستاوردهای پزشکی کهن ایرانی- اسلامی را در آینه این گنجینه درخشان به تماشا بنشینیم. کتابخانه آستان قدس رضوی یکی از کهن‌ترین کتابخانه‌های جهان است که در جوار بارگاه مطهر حضرت رضا(ع) و براساس وقف شکل گرفته و در گذر قرن‌های متوالی، در حفظ و نگهداری از میراث گذشتگان و نشر دانش و آگاهی سهم بسزایی داشته است. نخستین کتاب (مربوط به جزوه‌های قرآنی کشواد بن املاس) به سال327 هجری قمری، وقف این کتابخانه شده و طی هزار سال گذشته، منابع ارزشمندی به این آستان مقدس وقف و اهدا شده است. همچنین، تشکیلات اداری این کتابخانه و مشاغل مرتبط با آن در دوره صفوی سامان یافته و در همین دوره، نخستین فهرست‌های کتابخانه آستان قدس نیز تدوین شده است. براساس سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین سیدجلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی که در مقدمه این کتاب کاتالوگ چاپ شده، مطالعه اسناد و مدارک موجود نشان می‌دهد تاریخ پزشکی در آستان قدس رضوی با مقوله وقف پیونده خورده است، به طوری که تعدادی از واقفان، بخشی از دارایی‌های خود را به این امر اختصاص داده‌اند تا جایی که موقوفات پزشکی بیشترین کارکرد را در پیشبرد این علم در دوره‌های تاریخی داشته است. وی ادامه می‌دهد: در این راستا، ارادتمندانی از زائران و مجاوران بارگاه مطهر امام هشتم(ع)، آثار و اسناد و موقوفات خویش را وقف بر این مجموعه کرده‌اند، به نحوی که این موقوفات موجب رشد علمی و پیدایش مجموعه‌هایی شده که تعالی علمی نهادهای وابسته