پسماندهای ساختمانی؛ چالش جدید سلامت روان شهرها

متخصص روانپزشکی و مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، حمید دانایی، بیان کرد که با گسترش بی‌رویه ساخت‌وسازها در کلان‌شهرها، مسئله مدیریت پسماندهای ساختمانی (نخاله‌ها) به یکی از چالش‌های جدی شهروندان تبدیل شده است. این موضوع از منظر روانشناسی محیطی و سلامت عمومی ابعاد عمیق‌تری دارد. انباشت کیسه‌های سیمان، آجرهای خرد شده، توده‌های شن و ماسه و فلزات بازیافتی در حاشیه خیابان‌ها و پیاده‌روها، علاوه بر کاهش زیبایی بصری شهر، به عنوان یک استرسور محیطی مداوم عمل می‌کند. دانایی توضیح داد که شهر را نباید صرفاً یک سازه فیزیکی دانست، بلکه یک محیط روانی پویاست که مستقیماً با ذهن انسان در ارتباط است. مغز انسان به طور مداوم نشانه‌های محیط پیرامون خود را دریافت و پردازش می‌کند. وقتی فردی از خیابانی عبور می‌کند که با کوهی از نخاله‌های ساختمانی مواجه است، مغز او سیگنال‌های هشدار دهنده دریافت کرده و این تصویر می‌تواند بی‌نظمی و فقدان کنترل را به ذهن او منتقل کند. این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد که فعال‌سازی مداوم سیستم هشدار ناخودآگاه بر سطح هورمون‌های استرس در بدن تأثیر می‌گذارد. مطالعات علمی نشان داده‌اند که محیط‌های شلوغ و به‌هم‌ریخته با افزایش سطح کورتیزول همراه هستند. افزایش کورتیزول می‌تواند منجر به اضطراب مزمن، خستگی ذهنی، تحریک‌پذیری و اختلال در خواب شود. به گفته دانایی، مدیریت صحیح پسماندهای ساختمانی می‌تواند به بهبود سلامت روانی شهروندان کمک کند.