درخواست عراق از ایران برای صادرات نفت و تعلیق مبادلات تجاری امارات

سفر محمدباقر قالیباف به بغداد در روزی انجام شد که عراق یک درخواست بسیار مشخص از ایران داشت. رئیس پارلمان عراق خواست صادرات نفت این کشور در هرمز مشمول ملاحظات ویژه شود. همزمان، در آن سوی خلیج فارس، امارات همه مبادلات تجاری و مالی خود با ایران را تعلیق کرد. ابوظبی این تصمیم را پس از ادعای شلیک دو موشک ایرانی به سمت تردد دریایی گرفت؛ اتهامی که ایران آن را رد کرده و «عملیات پرچم دروغین» خوانده است. این دو خبر را می‌توان واکنش‌هایی کاملاً متضاد دید، اما در سطحی بالاتر هر دو از یک تغییر حکایت می‌کنند. کشورهای منطقه دیگر نمی‌توانند مسئله ایران و هرمز را صرفاً به آمریکا واگذار کنند. عراق برای حفظ منافع خود مستقیماً با ایران مذاکره می‌کند و ابوظبی نیز به جای انتظار برای نتیجه محاصره آمریکا، ابزار اقتصادی خودش را وارد میدان کرده است. از درخواست اسکورت تا درخواست امتیاز این وضعیت با تجربه «جنگ نفتکش‌ها» در دهه 1360 تفاوت جالبی دارد. در نوامبر 1986، کویت که نفتکش‌هایش در خلیج فارس هدف قرار می‌گرفتند، از قدرت‌های خارجی درخواست حفاظت کرد. شوروی پذیرفت نفتکش‌هایی را در اختیار کویت بگذارد و آمریکا نیز در سال 1987، 11نفتکش کویتی را با پرچم خود ثبت کرد و عملیات «ارنست ویل» را برای اسکورت آن‌ها آغاز کرد. نتیجه بحران آن دوره، افزایش مستقیم حضور نظامی قدرت‌های خارجی در خلیج فارس بود. نیروی دریایی آمریکا این عملیات را بزرگ‌ترین عملیات کاروان دریایی این کشور از زمان جنگ جهانی دوم توصیف می‌کرد. در جنگ اخیر، تصویر پیچیده‌تر شده است. عراق به جای درخواست اسکورت آمریکایی، درباره شرایط عبور نفت خود با ایران گفت‌وگو می‌کند. عربستان بخشی از صادرات را به دریای سرخ منتقل کرده و همزمان در حال ایجاد ترتیبات امنیتی تازه با کشورهای منطقه است. امارات نیز با وجود حفظ همکاری امنیتی با آمریکا، ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک خود را مستقلاً به کار گرفته است. بی‌اعتباری آمریکا در تضمین نظم منطقی، جلوه‌های آشکارتری پیدا کرده است. خلیج فارس دیگر یک «چتر» ندارد چتم‌هاوس در تحالی که پنجم آ