آسیبپذیری زنجیرههای تأمین جهانی
تجارت جهانی بیش از هر زمان دیگری به چند آبراه و گلوگاه محدود وابسته است؛ مسیرهایی که هرگونه اختلال در آنها میتواند در فاصلهای کوتاه هزینه حمل کالا و انرژی را افزایش دهد و فشار را از بخش کشتیرانی به تولیدکنندگان و در نهایت مصرفکنندگان منتقل کند. در ماههای اخیر، تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه از یک سو و آثار تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب از سوی دیگر، این آسیبپذیری را بیش از پیش آشکار کردهاند.
گلوگاههای بحرانی
- تنگه هرمز: بسته شدن بخش بزرگی از مسیر تنگه هرمز تهدیدهای امنیتی در دریای سرخ و بابالمندب ایجاد کرده است.
- کانال پاناما: هزینه عبور کشتیها از کانال پاناما به بالاترین سطوح تاریخی رسیده است.
- رود راین: کاهش سطح آب در رود راین شبکه حملونقل جهانی را تحت فشار قرار داده است.
- دریای سرخ و دریای سیاه
افزایش قیمتهای حملونقل
براساس گزارش فایننشال تایمز، هزینه جابهجایی کالا از بسیاری از گلوگاههای دریایی جهان در یک ماه گذشته بهدلیل جنگ و تغییرات اقلیمی بهشدت افزایش یافته است؛ موضوعی که نگرانیها درباره افزایش هزینه مصرفکنندگان را تشدید کرده و بار دیگر شکنندگی زنجیرههای تأمین جهانی را آشکار ساخته است. بر اساس دادههای مؤسسه قیمتگذاری Argus، اثر همزمان درگیریهای ژئوپلیتیکی و کاهش سطح آب ناشی از دورههای طولانی خشکسالی در اروپا و آمریکای لاتین، نرخ حملونقل در مسیرهای کلیدی از جمله کانال پاناما، رود راین، دریای سرخ و دریای سیاه را به بالاترین سطوح تاریخی رسانده است.
تاثیرات جنگ در تنگه هرمز
تداوم درگیریها در خاورمیانه که عملاً تردد کشتیها از تنگه هرمز را به حداقل رسانده، اثرات زنجیرهای در سراسر جهان ایجاد کرده است؛ زیرا کشتیها برای تأمین منابع جایگزین انرژی مجبور به تغییر مسیر شدهاند. پیش از این، حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از این آبراه و از مسیر خلیج فارس عبور میکرد.