در حال حاضر، شکاف میان تولید روزانه ۱۱۰ میلیون لیتری و مصرف ۱۴۰ میلیون لیتری بنزین، منجر به ناترازی ۳۰ میلیون لیتری در این بخش شده است. این موضوع دولت را ناگزیر به بازنگری در سیاستهای یارانهای کرده تا هزینههای ارزی واردات سوخت کاهش یابد.
سناریوهای مطرح شده برای مدیریت سوخت
بر اساس ارزیابیهای سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، سه سناریوی اصلی برای مدیریت وضعیت بنزین روی میز است که هر کدام ابعاد متفاوتی برای بخش حملونقل دارد:
- سناریوی اول (عرضه محدود متناسب با تولید داخلی): در این حالت، عرضه سوخت با میزان تولید داخلی تطبیق داده میشود که میتواند منجر به افزایش زمان توقف در صفهای سوخت و کاهش بهرهوری روزانه ناوگان سبک بار و مسافر شود.
- سناریوی دوم (سهمیهبندی با نرخهای غیریارانهای و چندگانه): تمرکز این سناریو بر اعمال نرخهای متفاوت برای سهمیههای مازاد است که فشار اصلی را بر ناوگانهای پرپیمایش مانند وانتبارها و تاکسیها وارد میکند.
- سناریوی سوم: (در متن ورودی جزئیات کامل سناریوی سوم ارائه نشده است).
تأثیرات احتمالی بر هزینههای حملونقل و لجستیک
تغییر در سیاستهای سوختی، فراتر از بودجه دولت، بر معادلات اقتصادی رانندگان و هزینههای نهایی خدمات اثرگذار خواهد بود. محورهای اصلی این تأثیرات عبارتند از:
- جهش در نرخ کرایههای حملونقل درونشهری.
- افزایش بهای تمامشده لجستیک مویرگی و جابهجایی بار.
- تغییر در معادلات درآمدی رانندگان خودمالک و خودروهای مسافربر.
- افزایش هزینههای استهلاک خودروها در صورت تغییر در الگوهای سوخترسانی.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در اظهارات اخیر خود به حفظ سهمیه پایه و احتمال تغییر یا کاهش تدریجی «سهمیه دوم» اشاره کرده است که نشاندهنده پایان دوران تکیه بر سوخت یارانهای مازاد برای بخشهایی نظیر تاکسیهای اینترنتی و خودروهای مسافربر بینشهری است.
