دانشگاهها به عنوان نهادهای اصلی تولید دانش و تربیت نیروی انسانی، در حال عبور از یک دوره گذار تاریخی هستند. ورود فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، تغییر الگوهای اشتغال و گسترش دسترسی جهانی به آموزش، ساختار سنتی آموزش عالی را با چالش جدی مواجه کرده است.
خروج آموزش تخصصی از انحصار دانشگاهها
هادی نیلفروشان، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در گفتگو با ایسکانیوز بر این باور است که در افق ۲۵ سال آینده، مفهوم آموزش و انتقال تخصص از دل نهاد دانشگاه خارج خواهد شد. وی تأکید میکند که برای بقا، دانشگاهها ناچارند خود را با تحولات فناوری و نیازهای جدید بازار کار تطبیق دهند.
چالشهای ساختاری و جغرافیایی در آموزش عالی
تغییرات بنیادین در شیوه تولید دانش و دسترسی به منابع آموزشی، مدلهای سنتی را زیر سوال برده است. نکات کلیدی در این تحول عبارتند از:
- تغییر در مفهوم دانشگاه: نیاز به بازنگری کلی در کارکردهای سنتی دانشگاه و عبور از نظامهای مدرکمحوری و کلاسهای درس ثابت.
- از بین رفتن مرزهای جغرافیایی: با گسترش ارتباطات جهانی، مزیت موقعیت جغرافیایی دانشگاهها (مانند دانشگاه تهران) که پیشتر محدود به یک منطقه یا کشور بود، کاهش مییابد.
- دسترسی جهانی به آموزش: سهولت دسترسی دانشجویان به دانشگاههای برتر دنیا، رقابت را برای دانشگاههای محلی دشوارتر میکند.
بنابراین، در ۲۵ سال آینده، مدلهای آموزشی که صرفاً بر پایه کلاسهای درس و رشتههای ثابت بنا شدهاند، جای خود را به الگوهای جدیدی خواهند داد که با سرعت تغییرات تکنولوژیک همگام هستند.
