کاظمی: دستیار هوشمند قضایی باید بر مبنای تفسیر قضایی طراحی شود

کاظمی در نشست بررسی طرح دستیار هوشمند قضایی گفت: دستیار هوشمند قضایی باید از سطح ایده فراتر برود و به عنوان ابزاری برای حل مسئله واقعی مخاطب، اثر آن در میدان عمل دیده شود. کاظمی با انتقاد از فاصله میان فضای ستادی و واقعیت‌های میدانی در مجتمع‌های قضایی گفت: طراحی سامانه بدون شناخت نیاز مخاطب نتیجه مطلوبی نخواهد داشت و باید با شرایط واقعی کار قاضی در شعب منطبق باشد. وی همچنین یادآور شد که بودجه و حمایت مالی زمانی توجیه‌پذیر است که اثر آن در جامعه و رضایت مردم دیده شود، نه صرفاً در سطح ایده یا محصول فناورانه، نتیجه نهایی چنین پروژه‌هایی گاه از خود ایده مهم‌تر است، زیرا آنچه اهمیت دارد، کارآمدی واقعی در میدان عمل است. کاظمی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: قضاوت اساساً تفسیر است و هیچ چیز خارج از تفسیر قرار نمی‌گیرد. قاضی در عمل، هم امور موضوعی پرونده را تفسیر می‌کند و هم متن قانونی را؛ از نشانه‌ها، قرائن، سکوت، حضور و رفتار اشخاص نیز معنا استخراج می‌کند؛ بنابراین بدون فهم این واقعیت بنیادین، ورود به طراحی هوش مصنوعی قضایی ممکن نیست و اگر قرار است دستیار هوشمند قضایی به‌درستی عمل کند، باید بر مبنای منطق تفسیر قضایی طراحی شود و نه بر اساس مشابهت‌یابی یا پردازش سطحی داده‌ها. ضرورت ترکیب امور موضوعی و امور حکمی در طراحی هوش مصنوعی Rئیس پژوهشگاه قوه قضاییه یکی از مهم‌ترین الزامات طراحی دستیار هوشمند قضایی را ترکیب امور موضوعی و امور حکمی دانست و گفت: نمی‌توان بدون امور موضوعی، امور حکمی را تفسیر کرد. به طور مثال ممکن است یک رأی از حیث حقوقی کامل به نظر برسد، اما اگر روایت و واقعیت پرونده در آن دیده نشده باشد، نمی‌توان آن را رأی مطلوبی دانست. کاظمی تأکید کرد: دستیار هوشمند باید بتواند امور موضوعی را وارد پرونده کند، سپس امور حکمی را در کنار آن قرار دهد تا از ترکیب این دو، «سازه‌ای عادلانه» شکل بگیرد که متکی بر واقعیت باشد. وی با تبیین الگو‌های قضاوت، به سه مدل قیاسی، استقرایی و موازنه تأملی اشاره کرد و گفت: الگوی قیاسی متعلق به دوران مدرن