جعفر قنادباشی: پیمان مکه و تغییر مسیر دفاعی عربستان در منطقه خاورمیانه

جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل غرب آسیا، در گفت‌وگو با ایکنا درباره اهداف و کارکرد «پیمان مکه» اظهار کرد: هدف اصلی این پیمان، ایجاد یک سازوکار دفاعی در شرایط جدید منطقه‌ای است؛ شرایطی که آمریکایی‌ها دیگر توان حمایت نظامی از متحدان خود در منطقه را ندارد. وی افزود: یکی از اهداف مهم این پیمان، ایجاد امنیت خاطر برای عربستان سعودی است؛ به‌ویژه در شرایطی که پایگاه‌ها و نیروهای آمریکایی در منطقه دیگر نمی‌توانند مانند گذشته نقش مدافع و تأمین‌کننده امنیت این کشور را ایفا کنند. از این منظر، پیمان مکه را می‌توان تلاشی برای ایجاد یک سازوکار دفاعی جدید با تکیه بر ظرفیت‌های کشورهای منطقه دانست. قنادباشی ادامه داد: اگر بخواهیم هدف این پیمان را دقیق‌تر بررسی کنیم، باید گفت عربستان سعودی تلاش دارد از ظرفیت نظامی کشورهای دارای ارتش‌های پرشمار و امکانات دفاعی و توانمندی‌های نظامی قابل توجه، از جمله پاکستان و ترکیه، برای مقابله با تهدیداتی که متوجه این کشور می‌شود، استفاده کند. بنابراین، این پیمان در وهله نخست تلاشی برای تأمین امنیت عربستان در شرایطی است که این کشور دیگر نمی‌تواند با اطمینان گذشته به حمایت نظامی آمریکا متکی باشد. پیمان مکه نشان دهنده تغییر موازنه نظامی در منطقه این کارشناس مسائل غرب آسیا تصریح کرد: همین مسئله به‌خودی‌خود یک اعتراف مهم از سوی عربستان محسوب می‌شود؛ چراکه نشان می‌دهد این کشور به اشتباهات گذشته خود در زمینه اتکای بیش از اندازه به توان عاریتی آمریکا برای تأمین امنیت پی برده است. اکنون ریاض عملاً پذیرفته که آمریکا دیگر مانند گذشته توانایی تأمین امنیت متحدان خود در منطقه را ندارد. وی بیان کرد: از سوی دیگر، انعقاد چنین پیمانی نشان می‌دهد عربستان به این نتیجه رسیده است که موازنه نظامی در منطقه به‌طور جدی تغییر کرده است. این تغییر موازنه را باید یکی از نشانه‌های مهم تحولات جدید غرب آسیا دانست؛ تحولی که در آن کشورهای منطقه بیش از گذشته به دنبال ایجاد سازوکارهای مستقل برای تأمین امنیت خود هستند. قنادباشی با اشاره به سرعت شکل‌گیری این پیمان گفت: حتی