حملات سایبری اخیر به زیرساختهای نظام پرداخت کشور، آسیبپذیری ساختاری شبکه بانکی را آشکار کرد. بررسی شبکه زیرساخت فناوری اطلاعات نشان میدهد بخش عمده خدمات بانکداری متمرکز تنها توسط چند شرکت محدود ارائه میشود.
وابستگی به زیرساختهای متمرکز
این تمرکز، احتمال بروز اختلال همزمان در چندین بانک را افزایش داده و ضرورت بازنگری در سیاستهای نظارتی بانک مرکزی، معماری زیرساختهای بانکی و حتی شیوه مدیریت ریسک سپرده توسط خانوارها و کسبوکارها را بیش از پیش نمایان ساخته است.
شاخصهای جدید نظارتی
در سالهای گذشته شاخصهای نظارتی بانک مرکزی عمدتاً بر کفایت سرمایه، پوشش نقدینگی، نسبتهای مالی و الزامات عملیاتی متمرکز بوده است. اما تجربه اختلالات اخیر نشان داد که «تابآوری زیرساخت فناوری» نیز باید به یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی بانکها و شرکتهای ارائهدهنده خدمات بانکی تبدیل شود.
راهکارهای پیشنهادی
- تدوین الزامات فنی و نظارتی برای کاهش وابستگی به تجهیزات انحصاری
- استفاده از زیرساختهای مبتنی بر سرورهای استاندارد و دسترسپذیر
- حرکت تدریجی به سمت معماریهای مبتنی بر استاندارد بینالمللی BIAN
تمرکز در 3 شرکت بزرگ
بررسی وضعیت بانکهای کشور نشان میدهد بخش عمده مدیریت نظام پرداخت و سیستم بانکداری متمرکز شبکه بانکی در 3 شرکت بزرگ انجام میشود.