امیرهوشنگ ابتهاج: شباهت مضامین شعر او با حافظ، مولوی و سعدی

به گزارش ایسنا، امیرهوشنگ ابتهاج، شاعر و منتقد ادبی ایرانی، چهارمین سالگرد درگذشتش را پشت سر گذاشت. فیض شریفی، شاعر و منتقد ادبی، در یادداشتی که برای انتشار در اختیار ایسنا قرار داده، به این مناسبت نوشت: «چون سایه مرا ز خاک برگیر کاین جا سر و آستانه از توست» برای شناختن هوشنگ ابتهاج، باید سعدی و مولوی و به خصوص حافظ را ژرفکاوانه تحقیق و بررسی کرد. بیت زیرین حافظ به عنوان نمونه‌ای از مضمون مشابه در شعر او ذکر شده است: «پیش تو جامه در تنم، نعره زند که بر درم آمدمت که بنگرم گریه امان نمی‌دهد.» سعدی نیز به نوعی همان مضمون را در شعر خود مستحیل کرده است. سایه، آنتولوژی سعدی، مولوی، حافظ و نیما یوشیج است. مصراع اول این بیت، حالتی مولوی‌وار دارد و در مصراع دوم، سایه، بدون آن که متوجه باشد از سعدی وام گرفته است. سعدی می‌گوید: «آمدمت که بنگرم باز نظر به خود کنم سیر نمی‌شود نظر بس که لطیف منظری» حافظ هم به نوعی سعدی آخرالزمان است. او دویست بیت از سعدی اقتفا کرده است. سایه هم آن چنان که خود شعر می‌شود «احساس پیوند ازلی و ابدی با حافظ» دارد. نگاه کنید به این بیت زیبای حافظ: «چو شب به راه تو ماندم که ماه من باشی چراغ خلوت این عاشق کهن باشی.» سایه هم در پاسخ می‌سراید: «تو یار خواجه نگشتی به صد هنر، هیهات که بر مراد دل بی قرار من باشی.» دارد به معشوق ازلی و ابدی می‌گوید تو همان کسی هستی که با حافظ سر و کار داشتی و یار او نشدی به همه هنری که او داشت، حالا می‌آیی یار من بشوی... پیوند عمیقی با حافظ دارد، واقعا همان‌گونه که سایه می‌گوید، درد حافظ درد سایه است، عشق حافظ عشق سایه است و اما معشوق سایه همان معشوقه حافظ و نیماست. معشوق حافظ و نیما یوشیج معمولاً در زمین سیر می‌کنند. تفاوت حافظ و سایه در تکنیک آنهاست. سایه گاهی از حافظ سبقت می‌گیرد و در یکی دو بیت از ده بیت حافظ، از حافظ بهتر وارد میدان می‌شود.