تهران-ایرنا- حمیده چوبک، مدیر پایگاه میراث جهانی الموت، اعلام کرد که روند تهیه پرونده ثبت جهانی قلعه الموت از سال ۱۳۸۰ آغاز شده و حاصل ۲۵ سال پژوهش، حفاظت و مدیریت علمی است. وی با بیان اینکه پایگاه الموت از ابتدا با رویکرد پژوهشمحور فعالیت خود را آغاز کرده، افزود: بدون پژوهش، حفاظت علمی از میراث فرهنگی امکانپذیر نیست و کاوشهای باستانشناسی هویت آثار را آشکار و زمینه حفاظت اصولی را فراهم میکنند.
وضعیت قلعه پیش از مطالعات
چوبک به وضعیت قلعه الموت پیش از آغاز مطالعات اشاره کرد و گفت: این محوطه پیش از شروع پروژه، به دلیل سالها رهاشدگی و فرسایش، به تپهای خاکی تبدیل شده بود و تنها بخشهایی از دیوارهای آن قابل مشاهده بود. طی ۱۶ فصل کاوش باستانشناسی در طول ۲۵ سال گذشته، ساختارهای اصلی قلعه شناسایی، مستندسازی، حفاظت و مرمت شد.
رویکرد حفاظتی در کاوشها و مرمت
مدیر پایگاه میراث جهانی الموت تاکید کرد که تمام کاوشها با رویکرد «حفاظتمحور» انجام شد و هر بخش پس از کاوش، بلافاصله تحت پوشش اقدامات حفاظتی قرار گرفت. در مرمت بناها نیز از مصالح و فناوریهای اصیل تاریخی، از جمله گچ نیمکوب سنتی، استفاده شد که مورد تأیید ارزیابان یونسکو قرار گرفت.
مجموعه استحکامات الموت به عنوان یک نظام واحد
وی یکی از مهمترین ویژگیهای پرونده ثبت جهانی را نگاه یکپارچه به مجموعه استحکامات الموت دانست و توضیح داد: در این پرونده تنها قلعه الموت مطرح نیست، بلکه شبکهای از هفت قلعه اصلی شامل لمسر، نویزرشاه، شمسکلایه، شیرکوه، ایلان و دیگر استحکامات دفاعی که به صورت هماهنگ از مرکز فرمانروایی الموت پشتیبانی میکردند، به عنوان یک نظام دفاعی واحد معرفی شدهاند.
گستره مطالعات و نقاط قوت پرونده
چوبک افزود: مطالعات انجامشده علاوه بر قلعهها، روستاهای تاریخی، امامزادهها، آثار فرهنگی، صنایعدستی و دیگر عناصر مرتبط با این چشمانداز فرهنگی را نیز دربر گرفته است. این نگاه میانرشتهای و مدیریت مستمر پایگاه از مهمترین نقاط قوت پرونده در ارزیابی یونسکو بوده است.