همزمان با گسترش فعالیتهای قرآنی در ایام محرم و اربعین حسینی و افزایش توجه به انس با کلام وحی، موضوع «تدبر در قرآن» و رو به رشد مطالعات تدبری بیش از گذشته مورد توجه اندیشمندان و فعالان این عرصه قرار گرفته است. رویکردی که تلاش میکند فراتر از قرائت و ترجمه، مخاطب را با ساختار، غرض و نظام درونی سورههای قرآن آشنا کند.
مریم حاجعبدالباقی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با ایکنا با تبیین این نگاه، از قرآن به عنوان «نقشه جامع هدایت» یاد کرد و بر ضرورت شناخت معماری درونی سورههای قرآن تأکید کرد.
وی با اشاره به یکی از مهمترین دستاوردهای علمی جهان معاصر اظهار کرد: سالها پیش خبر کشف نقشه ژنوم انسان، توجه بسیاری از دانشمندان را به خود جلب کرد. با کشف این نقشه، ساختار ژنتیکی انسان تا حد زیادی شناخته و مشخص شد ارتباط میان ژنها چگونه شکل میگیرد. این اتفاق، گام بزرگی در شناخت ظرفیتهای جسمی انسان و همچنین مقابله با بسیاری از بیماریهای ژنتیکی به شمار میرفت و زمینه بهرهگیری از این دانش را در حوزههای مختلف فراهم کرد؛ هرچند مانند هر ابزار علمی، امکان استفاده صحیح یا ناصحیح از آن نیز وجود داشت.
حاجعبدالباقی با استفاده از این مثال برای تبیین جایگاه قرآن افزود: همانگونه که انسان دارای یک ساختار منظم و هدفمند است، قرآن نیز از چنین نظمی برخوردار است. قرآن تنها مجموعهای از آیات یا سورههای مستقل نیست، بلکه یک نقشه جامع و یک منظومه هماهنگ است که همه اجزای آن در ارتباط با یکدیگر معنا پیدا میکنند.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم با یک مثال این حقیقت را توضیح دهیم، میتوان گفت قرآن همانند یک موجود زنده دارای قلب، سر، دست، پا و دیگر اجزاست. هر سوره در این پیکره عظیم، مأموریت و کارکرد ویژهای دارد و هویت آن از پیش تعیین شده است؛ بنابراین نمیتوان سورههای قرآن را جدا از یکدیگر یا صرفاً به صورت مستقل مطالعه کرد، بلکه باید ارتباط میان آنها و جایگاه هر سوره در منظومه کلی قرآن مورد توجه قرار گیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آموزههای اسلامی درباره آخرالزمان اظهار …