فصلهای پیاپی اجرای قانون سقف بودجه در فوتبال ایران با حواشی متعددی همراه شد و اکنون به نظر میرسد که این مسیر با یک تغییر رویکرد به پایان نزدیک شده است. فدراسیون فوتبال تصمیم گرفته است اجرای فیرپلی مالی را جایگزین سقف بودجه کند و به سراغ الگویی برود که در فوتبال اروپا به دقت نظارت میشود و مبنای آن بر وضعیت مالی باشگاهها و پایداری مالی است.
پایانِ یک دوره و آغاز فیرپلی مالی
پس از نشست مسئولان کمیته صدور مجوز حرفهای فدراسیون فوتبال با مدیران مالی باشگاهها در سازمان لیگ، پرونده قانون سقف بودجه بسته شد و قرار است چارچوب تازهای برای ارزیابی وضعیت مالی باشگاههای لیگ برتر و لیگ یک معرفی شود. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، در مراسم قرعهکشی لیگ یک بهطور رسمی اعلام کرد که قانون سقف بودجه طی سه فصل اخیر نتوانسته اهداف مورد نظر را محقق کند و از این پس مقررات فیرپلی مالی به باشگاهها ابلاغ خواهد شد؛ قانونی که شباهت زیادی به مقررات اجرایی یوفا در فوتبال اروپا دارد.
فیرپلی مالی چیست و چرا مطرح شده است؟
فیرپلی مالی، که اکنون با عنوان «مقررات پایداری مالی» شناخته میشود، با هدف جلوگیری از هزینهکرد بیرویه و ایجاد رقابت سالم طراحی شده است. پایه اصلی این قانون این است که باشگاهها باید هزینههای خود را با درآمدهای واقعی همسو کنند و از وابستگی به سرمایهگذاریهای بیپایان مالکان دست بکشند. این مدل بر سه اصل اصلی استوار است: اول، توان پرداخت؛ به این معنا که باشگاه نباید بدهی معوق به بازیکنان، مربیان، سایر باشگاهها و مراجع مالیاتی یا یوفا داشته باشد.
سياستهای مورد انتظار و پرسشها
- آیا ساختار مالی باشگاههای ایران با درآمدهای واقعی سازگار میشود؟
- چه سازوکاری برای نظارت و اجرای این مقررات در سایر سطحها مانند لیگهای پایینتر وجود دارد؟
- چه منابعی برای حفظ تعادل مالی و کاهش بدهیها در اختیار باشگاهها قرار میگیرد؟
در حالی که فدراسیون فوتبال از تغییر رویکرد سخن میگوید، پرسشهای مهمی درباره قابلیت اجرای موفق این مدل در شرایط اقتصادی فوتبال ایران مطرح است؛ بهویژه در باشگاههایی که همواره با زیانده بودن و نبود درآمد پایدار مواجهاند. اما به هر حال، رویکرد جدید نشان میدهد که مدیریت مالی دقیقتر و نظارت مستمر در فوتبال ملی در اولویت قرار گرفته است.