حجتالاسلام و المسلمین استاد تراشیون در تحلیل آسیبهای دوره نوجوانی، معتقد است که وابستگی نوجوانان به ابزارهایی مانند گوشی هوشمند و تلویزیون، ریشه در خودِ ابزار ندارد، بلکه ناشی از «فقدان برنامهریزی هدفمند» برای مدیریت زمانهای آزاد است.
چالشهای رشد در عصر دیجیتال
دوره نوجوانی به دلیل بیداری غرایز و تمایل به کسب استقلال، یکی از حساسترین مراحل رشد انسانی محسوب میشود. همزمانی این تغییرات درونی با پیچیدگیهای دنیای پیرامون، فضایی آسیبپذیر برای نوجوانان ایجاد کرده است. تجربیات مشاورهای نشان میدهد که نوجوانان در مواجهه با فناوریهای جدید، بهویژه شبکههای اجتماعی، بیشترین آسیبپذیری را دارند.
خلأهای موجود در نظام آموزشی و رسانهای
طبق تحلیل ارائه شده، نبود راهکارهای عملی و مسیرهای روشن در نظام رسانهای و آموزشی برای خانوادهها، یکی از عوامل اصلی است. این خلأ باعث میشود نوجوانان با مواجهه با زمانهای آزاد بدون برنامه، به سمت فضای مجازی و رسانهها گرایش پیدا کنند.
راهکارهای مقابله با آسیبها
برای کاهش آسیبپذیری نوجوانان، خانوادهها باید بر مدیریت اوقات فراغت تمرکز کنند. نکات کلیدی در این زمینه عبارتند از:
- پر کردن هدفمند اوقات فراغت: استفاده از فعالیتهای سازنده برای مدیریت زمانهای آزاد.
- تداوم برنامهریزی: مدیریت زمان نباید تنها به تعطیلات تابستان محدود شود، بلکه باید در تمام طول سال اجرا گردد.
- استفاده از منابع تربیتی: بهرهگیری از منابعی مانند کتاب «تربیت نوردی» که به بررسی حدود ۴۰ موضوع پرکاربرد تربیتی و ارائه راهکارهای عملی برای پر کردن اوقات فراغت کودکان و نوجوانان میپردازد.