مطالعات اقلیمی نشان میدهد که روند افزایشی دمای هوا در سالهای اخیر، علاوه بر تغییر در احساس گرمای محیط، بر الگوی بارشها نیز تأثیر گذاشته است. تغییر در شدت، زمان، مکان و مدت بارشها، حتی در صورت حفظ میانگین سالانه، میتواند مدیریت منابع آب را با چالش جدی مواجه کند؛ بهویژه زمانی که بارشها در زمان یا مکان مناسب برای ذخیرهسازی رخ ندهند.
وضعیت ذخایر سدهای کشور و تهران
طبق دادههای موجود، بهطور متوسط حدود ۵۸ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور پر است. با این حال، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد سدها در کشور، بیش از ۲۵ درصد نسبت به شرایط معمول با کسری آب مواجه هستند.
در بررسی وضعیت سدهای تأمینکننده آب تهران تا تاریخ ۱۰ مرداد ماه، تفاوت فاحشی میان میزان پرشدگی مخازن مشاهده میشود:
- سد امیرکبیر: موجودی مخزن ۱۶۳ میلیون مترمکعب (۹۱ درصد پرشدگی) که نسبت به سال گذشته ۱۹۸ درصد تغییر داشته است.
- سد لتیان: موجودی مخزن ۴۹ میلیون مترمکعب (۶۵ درصد پرشدگی) با ۳۸ درصد تغییر نسبت به مدت مشابه سال گذشته.
- سد لار: موجودی مخزن ۷۱ میلیون مترمکعب (تنها ۷ درصد پرشدگی) که نسبت به سال قبل ۳۳ درصد تغییر داشته است.
- سد ماملو: موجودی مخزن ۳۵ میلیون مترمکعب (۱۴ درصد پرشدگی) با ۵۷ درصد تغییر نسبت به سال گذشته.
- سد طالقان: وضعیت این سد نسبت به سایر سدهای تأمینکننده آب تهران اندکی بهتر گزارش شده است.
چالش تغییرات اقلیمی در مدیریت منابع آب
تغییر در پراکندگی زمانی و مکانی بارشها، مدیریت مخازن را دشوارتر کرده است. حتی اگر آمارهای سالهای آینده از نظر حجم کلی «نرمال» باشد، عدم انطباق زمان بارش با نیازهای آبی و عدم امکان ذخیرهسازی در برخی مناطق، میتواند منجر به بحرانهای خشکسالی شود.