در اوج رقابتهای اطلاعاتی میان ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) عملیاتی غیرمعمول را با استفاده از تجهیزات اداری ساده اجرا کرد. این عملیات که با نام رمز Disneyland East شناخته میشود، بر محوریت دستکاری یک دستگاه فتوکپی مدل Xerox 914 در سفارت شوروی در واشنگتن استوار بود.
جاسوسی با دوربین ۸ میلیمتری
بر اساس مستندات منتشر شده، مأموران سیا موفق شدند یک دوربین ۸ میلیمتری از برند Bell & Howell را بهطور مخفیانه درون دستگاه Xerox 914 جاسازی کنند. این دوربین بهگونهای طراحی شده بود که از تمامی اسنادی که روی شیشه دستگاه قرار میگرفتند، بهصورت خودکار تصویربرداری کند. ابعاد بزرگ و ساختار پیچیده این مدل از دستگاههای زیراکس، فضای لازم برای پنهانسازی این تجهیزات جاسوسی را فراهم کرده بود.
نقش تعمیرکار در اجرای عملیات
برای جلوگیری از جلب توجه مأموران امنیتی شوروی، سیا از یک روش غیرمستقیم استفاده کرد. به جای اعزام مأموران مخفی، از یک تعمیرکار رسمی برای سرویس دورهای دستگاه استفاده شد. این فرد در جریان بازدیدهای فنی، فیلم دوربین جاسوسی را خارج و با فیلم جدید جایگزین میکرد؛ اقدامی که به دلیل ماهیت فنی و پیچیده دستگاههای زیراکس، مورد شک مأموران سفارت قرار نمیگرفت.
همکاری مهندسان زیراکس و آزمایشهای اولیه
این پروژه با همکاری گروهی از مهندسان شرکت زیراکس طراحی و اجرا شد. «ری زاپوث» (Ray Zoppoth)، یکی از مهندسان این شرکت، فاش کرد که پیش از نصب تجهیزات در سفارت شوروی، نمونه آزمایشی این دستگاه در یکی از مراکز زیراکس در نیویورک مورد آزمایش قرار گرفته بود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود.
- نام عملیات: Disneyland East
- مدل دستگاه مورد استفاده: Xerox 914
- نوع تجهیزات جاسوسی: دوربین ۸ میلیمتری Bell & Howell
- محل عملیات: سفارت اتحاد جماهیر شوروی در واشنگتن
- سال اجرا: ۱۹۶۳