بانک مرکزی اروپا (ECB) در بولتن اقتصادی منتشر شده در روز دوشنبه، گزارش داد که مصرف خانوارها در منطقه یورو در هفتههای نخست درگیریهای نظامی اخیر با ایران، به دلیل افت اعتماد مصرفکنندگان، با کاهش شدیدی مواجه شده است. این گزارش هشدار میدهد که تداوم درگیریها میتواند بار دیگر هزینههای مصرفکننده را کاهش دهد.
افت شاخص اعتماد مصرفکننده و رشد اقتصادی
بر اساس دادههای این نهاد مالی، شاخص اعتماد مصرفکنندگان در منطقه یورو پس از آغاز جنگ کاهش یافته است. اگرچه این شاخص پس از آن اندکی بهبود یافته، اما همچنان در سطوحی بسیار پایینتر از دوران پیش از جنگ قرار دارد. این روند نزولی میتواند رشد کلی اقتصادی این منطقه را که پیش از این نیز با رکود مواجه بود، بیش از پیش تضعیف کند.
مقایسه با بحران اوکراین و روسیه
بانک مرکزی اروپا خاطرنشان کرد که میزان کاهش مصرف در ماه آوریل (فروردین)، دو برابر بیشتر از روندهای تاریخی بوده است. این کاهش از نظر مقیاس با واکنش خانوارها به جنگ روسیه و اوکراین در اوایل سال ۲۰۲۲ قابل مقایسه است. این نهاد استدلال میکند که کانال اعتماد مصرفکنندگان در برابر شوکهای بزرگ، ابزاری بسیار قدرتمند در اقتصاد است.
تغییر در الگوهای مصرف و گروههای درآمدی
گزارش ECB نشان میدهد که الگوهای رشد مصرف در سال ۲۰۲۴ تغییر کرده است:
- از اواسط سال ۲۰۲۴، رشد اسمی مصرف بهطور متوسط بین ۳ تا ۴ درصد نوسان داشت.
- در ماه آوریل (فروردین)، این شاخص به حدود ۲.۵ درصد کاهش یافت.
- این افت عمدتاً ناشی از کاهش هزینههای اختیاری در میان خانوارهای با درآمد بالاتر بوده است.
این نهاد مالی تأکید کرد که کاهش رشد اقتصادی ناشی از محدودیتهای درآمدی نیست، بلکه خانوارها برای تنظیم هزینههای خود، خرید کالاهای غیرضروری را به تعویق انداختهاند.
نگرانی از تورم و کاهش درآمد واقعی
خانوارهایی که در بررسیهای این بانک شرکت کردهاند، نسبت به تورم سریع ناشی از جنگ و از بین رفتن درآمدهای واقعی ابراز نگرانی کردهاند. طبق آمار این گزارش، ۴۰ درصد از شرکتکنندگان در این نظرسنجی اعلام کردند که انتظار ندارند زیان ناشی از کاهش قدرت خرید خود را جبران کنند.