مهاجرت ایرانیان به کشورهای جنوبی خلیج فارس، ریشههایی در تاریخ طولانی تجارت، رفتوآمد و پیوندهای خانوادگی میان دو سوی این پهنه آبی دارد. در این میان، منطقه جنوب فارس و لارستان با شهرهایی نظیر لار، گراش، خنج و اوز، به دلیل موقعیت جغرافیایی و پیوند با شبکههای تجارت دریایی، از مهمترین خاستگاههای مهاجرت به امارات متحده عربی محسوب میشوند.
تحلیل هویت و تجربه زیسته در کتاب جدید
کتاب «ایرانی ماندن در امارات متحده عربی» نوشته جیمز وورال و علم صالح (ترجمه مسعود غفوری و راحله بهادر)، به بررسی جنبههای کمتر دیده شده مهاجرت ایرانیان میپردازد. محورهای اصلی این اثر عبارتند از:
- چگونگی حفظ هویت ایرانی توسط جوامعی که چندین نسل در کشور میزبان زندگی کردهاند.
- تأثیر قوانین اقامتی و اشتغال بر معنای حفظ هویت فرهنگی.
- بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی مهاجران در تقابل با سیاستهای کشور میزبان.
ساختار اقتصادی و نقش تجار لارستانی
برخلاف تصویر کلیشهای از «کارگر مهاجر»، بخش قابل توجهی از جامعه ایرانیان در امارات را فعالان اقتصادی تشکیل میدهند. ویژگیهای این جامعه مهاجر عبارتند از:
- حضور گسترده در عرصههای تجارت، خردهفروشی و خدمات.
- تشکیل بخش مهمی از جامعه توسط تاجران و صاحبان کسبوکارهای خانوادگی.
- نقش کلیدی شبکههای خویشاوندی و زادگاهی (بهویژه از جنوب فارس) در استمرار فعالیتهای تجاری و ایجاد اعتماد متقابل.
چالشهای حقوقی و وضعیت اقامت
علیرغم قدمت حضور و نقش اقتصادی، وضعیت حقوقی این مهاجران با ساختار نظام ویزای امارات متحده عربی پیوند خورده است. در این ساختار، اقامت افراد مستقیماً به اشتغال وابسته است و مهاجران عموماً به عنوان شهروندان بالقوه در نظر گرفته نمیشوند.