با فرا رسیدن ایام محرم و آماده شدن مردم برای عزاداری سیدالشهدا (ع)، تغییراتی در نحوه بازنمایی این مناسبتها در فضای مجازی مشاهده میشود. در حالی که سنتیترین تصویر از این ایام، نصب پرچمهای سیاه و نوحهخوانی در کوچههاست، تصویر دیگری نیز از طریق دوربین تلفنهای همراه و شبکههای اجتماعی در حال شکلگیری است.
ظهور جریان «حجاباستایل» در مناسبتهای مذهبی
بر اساس گزارشهای منتشر شده، پدیدهای که برخی آن را «حجاباستایل» یا «لایفاستایل مذهبی» مینامند، در سالهای اخیر به یکی از جریانهای پررنگ فضای مجازی تبدیل شده است. صفحاتی که پیشتر تمرکز خود را بر پوشش اسلامی داشتند، اکنون از مناسبتهای مذهبی برای معرفی محصولات و تولید محتوای تبلیغاتی استفاده میکنند.
در این صفحات، محرم و اربعین به جای تمرکز بر فرهنگ عاشورا، به ویترینی برای نمایش موارد زیر تبدیل شدهاند:
- عباهای گرانقیمت و چادرهای مدلدار
- کیف، کفشهای لوکس و اکسسوریهای خاص
- استایلهای مبتنی بر صنعت مد به جای سادگی
تغییر سبک عزاداری با حضور اینفلوئنسرها
در هفتههای منتهی به اربعین، فعالیت صفحات اجتماعی با عناوینی نظیر «استایل اربعین»، «لوک اربعین»، «عبای ترند» و «چادر مناسب پیادهروی» شدت میگیرد. این صفحات در حال تبلیغ کالاهایی هستند که قیمت آنها با فلسفه سادهزیستی در سفر اربعین تناسبی ندارد.
اگرچه اسلام بر پاکیزگی و آراستگی تأکید دارد، اما منتقدان معتقدند مسئله زمانی بروز میکند که پوشش از ابزاری برای حفظ وقار، به ابزاری برای جلب توجه و نمایش استایل تبدیل شود. در این میان، انتخاب لباس به جای تمرکز بر راحتی در مسیر طولانی پیادهروی (مانند مسیر نجف تا کربلا)، بر اساس طراحی ظاهر و قابسازی برای شبکههای اجتماعی صورت میگیرد.