میدان گازی مشترک ایران و قطر که در آبهای ایران با نام «پارسی جنوبی» و در قلمرو قطر با نام «گنبد شمالی» (North Field) شناخته میشود، یکی از بزرگترین مخازن گازی جهان است. زمینشناسان تخمین میزنند این میدان بیش از ۵۰ تریلیون مترمکعب گاز در جای قابل برداشت و میلیاردها بشکه میعانات گازی در خود جای داده است.
تفاوت در ذخایر و جایگاه جهانی
بر اساس دادههای موجود، جایگاه ایران و قطر در میان ذخایر گاز جهان به شرح زیر است:
- ایران: دارای حدود ۳۳ تریلیون مترمکعب ذخایر اثباتشده گاز طبیعی (تقریباً ۱۷ درصد از ذخایر جهان) و رتبه دوم در جهان پس از روسیه.
- قطر: دارای حدود ۲۴ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز (تقریباً ۱۳ درصد از ذخایر جهان) و رتبه سوم در جهان.
تحول اقتصادی از دهه ۱۹۹۰ میلادی
در آغاز دهه ۱۹۹۰ میلادی (دهه ۱۳۷۰ شمسی)، تفاوت اقتصادی میان دو کشور چندان چشمگیر نبود. در آن زمان ایران از نظر زیرساختهای صنعتی، نیروی انسانی متخصص و سابقه در صنعت نفت و گاز، وضعیت گستردهتری نسبت به قطر داشت؛ کشوری که در آن دوران جمعیتی کمتر از یک میلیون نفر داشت.
واقعیت بازار و تولید گاز مایع (LNG)
با گذشت چهار دهه، مسیر توسعه دو کشور متفاوت شده است. در حالی که ایران با چالشهای مختلف از جمله تحریمها روبرو بوده، قطر اکنون به یکی از ستونهای اصلی تجارت جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) تبدیل شده است. تحلیلگران معتقدند اگرچه تحریمها عامل مهمی بودهاند، اما تصمیمات راهبردی پیش از تشدید تحریمها نیز در تعیین آینده صنعت گاز ایران نقش داشته است.