در تحلیلهای مربوط به امنیت انرژی، علاوه بر تنگههای استراتژیک مانند هرمز و بابالمندب، مسیرهای جایگزین در منطقه خزر و قفقاز نیز نقش تعیینکنندهای در بازدارندگی و زنجیره تأمین انرژی ایفا میکنند.
وابستگی نفت اسرائیل به آذربایجان
طبق گزارش خبرگزاری رویترز، نقش منطقه قفقاز جنوبی در تأمین انرژی اسرائیل به طور فزایندهای در حال افزایش است. آمارهای مربوط به سال ۲۰۲۵ نشاندهنده موارد زیر است:
- حجم واردات نفت اسرائیل از آذربایجان: ۹۴ هزار بشکه در روز
- سهم آذربایجان از کل واردات نفت اسرائیل: ۴۶.۴ درصد
این ارقام نشان میدهد که تقریباً از هر دو بشکه نفت وارداتی به اسرائیل، یک بشکه از طریق مسیرهای قفقاز تأمین میشود.
مسیرهای انتقال و گلوگاههای حساس
زنجیره تأمین انرژی این رژیم از طریق مسیرهای مشخصی عبور میکند که شامل موارد زیر است:
- خط لوله باکو-تفلیس-جیهان
- عبور از منطقه مدیترانه و رسیدن به بنادر اسرائیل
- وابستگی به گلوگاههای ترانزیتی در ترکیه
اختلال در این مسیرها علاوه بر کاهش حجم عرضه، میتواند هزینههای مربوط به بیمه، حملونقل و ذخیرهسازی انرژی را به شدت افزایش دهد.
ابعاد استراتژیک در منطقه خزر
منطقه خزر به دلیل پیچیدگیهای حقوقی و عدم نهایی شدن کامل رژیمهای حاکم بر این پهنه، میتواند به عنوان یک اهرم فشار در معادلات سیاسی و امنیتی عمل کند. ایجاد فشار بر مسیرهای حساس انرژی در این منطقه، میتواند تأثیرات گستردهتری نسبت به انسدادهای کوتاهمدت در سایر گلوگاههای دریایی داشته باشد.