استان البرز، کوچکترین استان ایران با وسعت حدود ۵۴۰ هزار هکتار، در حوزه کشاورزی عملکردی فراتر از انتظار دارد. آمارهای منتشر شده نشان میدهد که این استان با در اختیار داشتن تنها ۰.۳ درصد از اراضی کشاورزی کل کشور، موفق به تولید ۱.۸ درصد از محصولات کشاورزی ایران شده است. این بدان معناست که بهرهوری در بخش کشاورزی استان البرز تقریباً شش برابر میانگین کشوری است.
عبدالرضا بازدار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز، این موفقیت آماری را نتیجه سه عامل کلیدی دانست: بهکارگیری دانش روز در کشاورزی، مدیریت بهینه منابع موجود و تلاش شبانهروزی کشاورزان پیشرو استان.
تولیدات متنوع و جایگاه برجسته در بخش دام و طیور
سالانه ۲.۴ میلیون تن انواع محصولات زراعی، باغی، دامی و آبزیان در استان البرز تولید میشود که بخش قابل توجهی از نیاز غذایی کشور را تأمین میکند. در بخش دامپروری، البرز جایگاه ویژهای دارد؛ تولید سالانه ۶۲۰ هزار تن شیر، این استان را در رتبه ششم کشور قرار داده است. همچنین، تولید سالانه ۹۰ هزار تن تخممرغ، البرز را در جایگاه پنجم تولیدکنندگان تخممرغ کشور قرار داده است. علاوه بر این محصولات، سالانه ۱۶ هزار تن گوشت مرغ و ۱۸ هزار تن گوشت قرمز نیز در این استان تولید میشود.
عملکرد تولید گندم آبی در البرز نیز قابل توجه است؛ تولید سالانه این محصول بین ۳۵ تا ۴۰ هزار تن متغیر است که با توجه به وسعت محدود اراضی استان، عملکردی بالاتر از میانگین کشوری محسوب میشود.
چالشها و راهکارها در کوچکترین استان کشور
بازدار با اشاره به اینکه البرز در تولید سرانه شیر و تعداد واحدهای دامی جزو استانهای برتر کشور است، بیان داشت: واحدهای بزرگ و کارخانههای تولید تخممرغ با استانداردهای علمی و فنی بالا در استان فعال هستند و تولیدکنندگان باسابقه در این حوزهها حضور دارند.
با این حال، وی محدودیت اصلی استان را توسعه جمعیتی و تراکم بالای جمعیت در کوچکترین استان کشور دانست. این فشردگی جمعیتی، تهدیدی برای حفظ و توسعه اراضی کشاورزی محسوب میشود. به همین دلیل، تمرکز بر مکانیزاسیون و فنیسازی فعالیتهای کشاورزی به عنوان راهکاری برای غلبه بر این چالشها در دستور کار قرار دارد.