هر روز حجم گستردهای از پسماندهای پزشکی و عفونی در کشور تولید میشود. این پسماندها در صورت خروج از چرخه استاندارد جمعآوری و امحا، میتوانند به تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان، منابع آب، خاک و محیطزیست تبدیل شوند. با وجود تلاشهای مسئولان، کارشناسان معتقدند همچنان فاصله قابل توجهی میان قوانین موجود و واقعیتهای میدانی در مدیریت این پسماندها وجود دارد.
تفاوت ماهوی پسماندهای پزشکی با زبالههای شهری
برخلاف پسماندهای خانگی، زبالههای تولید شده در بیمارستانها، درمانگاهها، آزمایشگاهها، مراکز دندانپزشکی و مطبها شامل مواد بسیار خطرناکی هستند. این مواد شامل موارد زیر است:
- سرنگهای آلوده و تیغهای جراحی
- کیسههای خون و بافتهای انسانی
- پانسمانهای آغشته به ترشحات بیماران
- داروهای تاریخ گذشته و مواد شیمیایی آزمایشگاهی
- پسماندهای رادیواکتیو
آمار و ارقام مدیریت پسماند بر اساس گزارشهای جهانی و داخلی
طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، ساختار پسماندهای مراکز درمانی به شرح زیر است:
- ۸۵ درصد: مشابه زبالههای عادی شهری هستند.
- ۱۵ درصد: پسماندهای خطرناک (عفونی، شیمیایی، دارویی، سمی و رادیواکتیو) محسوب میشوند.
در ایران نیز به دلیل افزایش تعداد مراکز درمانی، توسعه خدمات پزشکی، رشد جمعیت سالمند و تجربیات ناشی از همهگیری کرونا، حجم تولید این پسماندها افزایش یافته است.
میزان تولید پسماند به ازای هر تخت بیمارستانی
محسن فرهادی، رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، در خصوص میانگین تولید پسماند در مراکز درمانی ایران اعلام کرد:
- متوسط تولید پسماند به ازای هر تخت بیمارستانی: ۳ کیلو و ۵۰۰ گرم
- میزان پسماند عفونی و تیز و برنده در این مقدار: حدود ۱ کیلو و ۵۰۰ گرم