شبکههای اجتماعی بخش مهمی از زندگی نوجوانان را تشکیل میدهند و میزان استفاده از آنها همواره مورد بحث بوده است. برخی کشورها در حال بررسی قوانینی برای محدود کردن دسترسی کودکان و نوجوانان به این پلتفرمها هستند. پژوهشی تازه به بررسی ارتباط میان استفاده مشکلساز از شبکههای اجتماعی و اختلال کمتوجهی/بیشفعالی (ADHD) پرداخته است.
این پژوهش نشان میدهد در سالهایی که نوجوانان علائم بیشتری از استفاده مشکلساز از شبکههای اجتماعی بروز میدهند، مانند فکر کردن مداوم به این پلتفرمها، ناتوانی در کاهش زمان استفاده یا احساس نیاز روزافزون به حضور در این برنامهها، احتمال بروز علائم بیشتر ADHD در آینده زندگی آنها نیز افزایش مییابد. در مقابل، شواهد مربوط به اینکه علائم ADHD زمینهساز مشکلات بعدی در استفاده از شبکههای اجتماعی باشد، ضعیفتر بوده است.
پلتفرمها برای درگیر کردن مخاطب طراحی شدهاند
پژوهشگران معتقدند بخشی از این ارتباط به شیوه طراحی شبکههای اجتماعی بازمیگردد. قابلیتهایی مانند دریافت لایک، محتواهای نامحدود و دریافت مداوم پاداشهای اجتماعی، سیستم پاداش مغز را فعال نگه میدارد و میل به بازگشت دوباره به این پلتفرمها را افزایش میدهد. این سازوکار با برخی ویژگیهای شناختهشده افراد مبتلا به ADHD همخوانی دارد.
این افراد معمولاً واکنش شدیدتری به پاداشهای فوری نشان میدهند و در به تعویق انداختن لذت یا انتظار برای دریافت پاداش بزرگتر، دشواری بیشتری دارند. این ویژگیها میتواند آنها را در برابر جذابیت شبکههای اجتماعی آسیبپذیرتر کند. بررسیها همچنین نشان داد این ارتباط در پسران نوجوان قویتر است.