هفتهنامه اکونومیست چاپ لندن در مقالهای تحلیلی با عنوان «حملات جدید به ایران ضعف توافق دونالد ترامپ را آشکار میکند» به این مسئله پرداخته است که توافق موقت آمریکا و ایران عملاً از هم پاشیده است. حملات متقابل، بنبست تنگه هرمز و بنبست دیپلماتیک، بار دیگر نشان میدهد این توافق از ابتدا چقدر شکننده بود.
تکرار وضعیت بهار
تقویم نشان میدهد ماه ژوئیه (مرداد) است، اما عناوین خبری شبیه آوریل (فروردین) به نظر میرسند. جنگ میان آمریکا و ایران فروکش کرده اما به پایان نرسیده است. تنگه هرمز عملاً بسته شده، اما کشورهای خلیج فارس در تلاشاند تا توافقی برای بازگشایی موقت آن میانجیگری کنند. دونالد ترامپ از تهدید خود برای انجام «حملهای عظیم» به ایران عقبنشینی کرد و مدعی شد مذاکرات خوب پیش میرود؛ اما ایران آخرین پیشنهاد توافق را رد کرد و بار دیگر موشک شلیک کرد.
این وضعیت در بخش زیادی از بهار حاکم بود، تا اینکه آمریکا و ایران در ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد) توافقنامهای موقت امضا کردند. و اکنون دوباره همان وضعیت تکرار شده است. بر اساس مفاد آن «یادداشت تفاهم» (MOU)، دو کشور باید تقریباً مذاکرات برای یک پیمان جامع بهمنظور پایان ۵۰ سال خصومت را به پایان رسانده باشند. اما بهجای آن، دوباره بر سر تنگه چانهزنی میکنند. حتی اگر دیپلماتها راهحلی بیابند (که بعید به نظر میرسد)، این راهحل احتمالاً تنها وصلهای روی توافقی خواهد بود که از ابتدا سست و ناقص بود.
فروپاشی یادداشت تفاهم
یادداشت تفاهم از ۶ ژوئیه (۱۵ تیر) شروع به فروپاشی کرد؛ زمانی که ایران به چندین نفتکش و کشتی گاز حمله کرد. هدف این بود که ترافیک روبهرشد از سمت جنوبی هرمز (که در آبهای سرزمینی عمان قرار دارد و کنترل ایران بر آبراه را کاهش میدهد) متوقف شود. سپس آمریکا تقریباً دو هفته حملات هوایی روزانه آغاز کرد که عمدتاً اهداف نظامی و زیرساختهای اقتصادی جنوب ایران را هدف قرار میداد. ایران نیز موشک و پهپاد به پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس و اردن شلیک کرد.
با این حال، در ۲۴ ژوئیه (۲ مرداد) ترامپ ناگهان کارزار بمباران را متوقف کرد.